ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Renesans i reformacjaklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/humanizm-i-kultura-renesansu/

Historia · Renesans i reformacja · kl. 2

Humanizm i kultura renesansu

Czym był renesans, dlaczego ludzie znów zachwycili się antykiem i kto tworzył dzieła, które oglądamy do dziś.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Odrodzenie

  • Renesans (po francusku: odrodzenie) zaczął się we Włoszech w XIV–XV wieku. Ludzie sięgali do antyku: do greckiej i rzymskiej sztuki, filozofii i nauki.
  • Podstawą był humanizm: człowiek, jego rozum, wolność i możliwości są najważniejsze. Poszukiwano wiedzy i zachwycano się światem.
ŚredniowieczeRenesansPunktciężkościBóg (teocentryzm)człowiek (antropocentryzm)WzórBiblia, autorytet Kościołaantyk: Grecja i RzymSztukareligijna, symboliczna,płaskie postacieperspektywa, proporcje,realizm, harmoniaTwórcaczęsto anonimowyrzemieślnikartysta-geniusz (Leonardo,Michał Anioł)Wiedzaksięgi i tradycjadoświadczenie, druk(Gutenberg), nauka
Średniowiecze a renesans: co się zmieniło

2Twórcy i dzieła

  • Leonardo da Vinci: malarz i wynalazca (Mona Lisa, Ostatnia Wieczerza).
  • Michał Anioł: rzeźbiarz, malarz i architekt (Dawid, freski w Kaplicy Sykstyńskiej).
  • Rafael: malarz harmonijnych kompozycji.
  • Erazm z Rotterdamu (Pochwała głupoty) i Tomasz Morus (Utopia) pisali o społeczeństwie.
  • Mikołaj Kopernik w dziele O obrotach sfer niebieskich (1543) opisał układ, w którym Ziemia krąży wokół Słońca (heliocentryzm).
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto opisał układ heliocentryczny w dziele z 1543 roku?

3Co pomogło

  • Druk ruchomą czcionką Jana Gutenberga (ok. 1450) sprawił, że książki były tańsze, a idee szybciej się rozchodziły.
  • Mecenat bogatych rodzin (Medyceusze) i papieży pozwalał artystom pracować.

4Dziedzictwo w regionie

  • Poszukaj w swojej okolicy renesansowej budowli: ratusza, zamku, kamienicy lub kościoła z attyką (ozdobnym murkiem nad gzymsem) i arkadami (rzędem łuków na kolumnach). W Polsce to np. dziedziniec wawelski, Sukiennice w Krakowie czy Zamość.
Zapamiętaj

renesans to powrót do antyku i humanizm: człowiek w centrum. Najważniejsi twórcy: Leonardo, Michał Anioł, Rafael, wynalazek druku.

Uwaga na błąd

Mylenie renesansu z reformacją. Renesans to nurt kultury, reformacja to ruch religijny (od 1517 roku), choć wzajemnie na siebie wpływały.

Sprawdź, czy rozumiesz

Kim byli mecenasi?

✎Ściąga: Humanizm i kultura renesansu

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • renesans to powrót do antyku i humanizm: człowiek w centrum. Najważniejsi twórcy: Leonardo, Michał Anioł, Rafael, wynalazek druku.
  • Renesans (po francusku: odrodzenie) zaczął się we Włoszech w XIV–XV wieku. Ludzie sięgali do antyku: do greckiej i rzymskiej sztuki, filozofii i nauki.
  • Leonardo da Vinci: malarz i wynalazca (Mona Lisa, Ostatnia Wieczerza).
  • Michał Anioł: rzeźbiarz, malarz i architekt (Dawid, freski w Kaplicy Sykstyńskiej).
  • Rafael: malarz harmonijnych kompozycji.
  • Erazm z Rotterdamu (Pochwała głupoty) i Tomasz Morus (Utopia) pisali o społeczeństwie.
  • Mikołaj Kopernik w dziele O obrotach sfer niebieskich (1543) opisał układ, w którym Ziemia krąży wokół Słońca (heliocentryzm).
  • Druk ruchomą czcionką Jana Gutenberga (ok. 1450) sprawił, że książki były tańsze, a idee szybciej się rozchodziły.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co oznacza humanizm?

    1. AUznanie człowieka i jego rozumu za najważniejszych
    2. BWiarę wyłącznie w siłę Kościoła
    3. CKult władcy
    4. DPogardę dla nauki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Uznanie człowieka i jego rozumu za najważniejszych – Humanizm stawiał człowieka w centrum zainteresowania.

  2. Skąd renesans czerpał wzory?

    1. AZe średniowiecza
    2. BZ baroku
    3. CZ antyku
    4. DZ kultury azteckiej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Z antyku – Odrodzenie to sięganie do Grecji i Rzymu.

  3. Kto namalował Mona Lisę?

    1. ALeonardo da Vinci
    2. BRembrandt
    3. CMichał Anioł
    4. DRafael
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Leonardo da Vinci – Leonardo był malarzem, wynalazcą i uczonym.

  4. Który artysta wyrzeźbił Dawida i pomalował Kaplicę Sykstyńską?

    1. ADonatello
    2. BLeonardo da Vinci
    3. CBotticelli
    4. DMichał Anioł
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Michał Anioł – To jedno z największych dzieł renesansu.

  5. Co sprzyjało szybkiemu rozprzestrzenianiu się idei renesansu?

    1. AZamknięcie uniwersytetów
    2. BZakaz czytania
    3. CWynalazek druku
    4. DBrak szkół
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wynalazek druku – Gutenberg wynalazł druk ruchomą czcionką ok. 1450 roku, a Biblię wydrukował ok. 1455 roku.

  6. Kto opisał układ heliocentryczny w dziele z 1543 roku?

    1. AJohannes Kepler
    2. BNewton
    3. CMikołaj Kopernik
    4. DGalileusz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Mikołaj Kopernik – Kopernik uznał, że Ziemia krąży wokół Słońca.

  7. Która cecha jest typowa dla sztuki renesansu?

    1. APłaskie postacie w średniowiecznym stylu
    2. BBrak realizmu
    3. CPrzepych i ruch
    4. DPerspektywa, symetria i proporcje
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Perspektywa, symetria i proporcje – Renesans lubił harmonię.

  8. Kim byli mecenasi?

    1. ARycerzami
    2. BKupcami zbożowymi
    3. CChłopami
    4. DBogatymi protektorami artystów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Bogatymi protektorami artystów – Medyceusze finansowali twórców.

Cały dział „Renesans i reformacja”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie