ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Od czasów saskich do rozbiorówklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/wojna-1792-kosciuszko-i-przyczyny-upadku/

Historia · Od czasów saskich do rozbiorów · kl. 2 · zakres rozszerzony

Wojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadku

Jak wyglądała obrona konstytucji w 1792 roku, dlaczego Kościuszko jest uznawany za pierwszego nowożytnego bohatera narodowego i co doprowadziło do upadku państwa.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wojna w obronie konstytucji (1792)

  • Po wkroczeniu Rosjan wojska polskie pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego i Kościuszki stoczyły walki: Zieleńce (18 VI, zwycięstwo) i Dubienka (18 VII, obrona).
  • Pod koniec lipca król przystąpił do Targowicy. Wojna się skończyła, konstytucja upadła.
  • Wielu oficerów i politycznych przywódców wyjechało za granicę, a stamtąd przygotowywali nowe powstanie.

2Kościuszko jako bohater narodowy

  • Walczył w USA, potem w Polsce. W 1794 roku jako naczelnik wezwał do walki cały naród: szlachtę, mieszczan i chłopów.
  • Nie był królem ani magnatem, lecz obywatelem-żołnierzem. Odwołał się do idei wolności, a nie dynastii.
  • Wprowadził chłopów w szeregi kosynierów, ogłosił uniwersał połaniecki. Uczynił z powstania sprawę całego narodu, stąd jest pierwszym nowożytnym bohaterem narodowym.
  • Ocena: mimo klęski stał się symbolem, a jego popularność sięgała Europy i USA. Krytycy wskazują ograniczone środki i trudności w mobilizacji chłopów.
Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego Kościuszkę nazywa się pierwszym nowożytnym bohaterem narodowym?

3Przyczyny upadku państwa

  • Wewnętrzne: anarchia, liberum veto, wpływy magnatów, spóźnione i niedokończone reformy, brak silnego wojska.
  • Zewnętrzne: ekspansja Rosji, Prus i Austrii, wojny w Europie (rewolucja francuska odwracała uwagę), brak sojuszników.
Zapamiętaj

wojna 1792 (Zieleńce, Dubienka) skończyła się przystąpieniem króla do Targowicy. Kościuszko to pierwszy nowożytny bohater narodowy (naczelnik, kosynierzy, uniwersał połaniecki). Upadek miał przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne.

Uwaga na błąd

Przypisywanie klęski wyłącznie dowodzeniu Kościuszki. Powstanie było słabe przez przewagę przeciwników i wcześniejsze zaniedbania państwa.

✎Ściąga: Wojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadku

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • wojna 1792 (Zieleńce, Dubienka) skończyła się przystąpieniem króla do Targowicy. Kościuszko to pierwszy nowożytny bohater narodowy (naczelnik, kosynierzy, uniwersał połaniecki). Upadek miał przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne.
  • Wewnętrzne: anarchia, liberum veto, wpływy magnatów, spóźnione i niedokończone reformy, brak silnego wojska.
  • Zewnętrzne: ekspansja Rosji, Prus i Austrii, wojny w Europie (rewolucja francuska odwracała uwagę), brak sojuszników.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Które bitwy stoczono w wojnie w obronie konstytucji 1792?

    1. AZieleńce i Dubienka
    2. BKircholm i Kłuszyn
    3. CMaciejowice i Praga
    4. DRacławice i Szczekociny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Zieleńce i Dubienka – Kościuszko dowodził pod Dubienką.

  2. Kto dowodził wojskami polskimi w 1792 roku razem z Kościuszką?

    1. ASzczęsny Potocki
    2. BJózef Poniatowski
    3. CJan Henryk Dąbrowski
    4. DStefan Czarniecki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Józef Poniatowski – Książę Józef był bratankiem króla.

  3. Dlaczego Kościuszkę nazywa się pierwszym nowożytnym bohaterem narodowym?

    1. ABo wezwał do walki cały naród i odwołał się do idei wolności
    2. BBo był królem
    3. CBo wygrał wszystkie bitwy
    4. DBo był magnatem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Bo wezwał do walki cały naród i odwołał się do idei wolności – Zaangażował chłopów i obywateli.

  4. Kto to byli kosynierzy?

    1. AChłopi walczący kosami ustawionymi na sztorc
    2. BNajemnicy
    3. CMieszczanie z milicji
    4. DSzlachta z husarii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Chłopi walczący kosami ustawionymi na sztorc – Brali udział w bitwie pod Racławicami.

  5. Co zrobił król po zwycięstwie Rosji w 1792 roku?

    1. APrzystąpił do Targowicy
    2. BWypowiedział wojnę Rosji
    3. CAbdykował
    4. DUciekł za granicę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Przystąpił do Targowicy – Konstytucja przestała obowiązywać.

  6. Które z wymienionych jest przyczyną zewnętrzną upadku?

    1. AAnarchia
    2. BSpóźnione reformy
    3. CEkspansja Rosji, Prus i Austrii
    4. DLiberum veto
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ekspansja Rosji, Prus i Austrii – Zewnętrzne mocarstwa dążyły do podziału.

  7. Które z wymienionych jest przyczyną wewnętrzną upadku?

    1. ARozbiory
    2. BWpływy magnatów i liberum veto
    3. CWojna Rosji
    4. DPomoc Prus
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Wpływy magnatów i liberum veto – Słabość państwa ułatwiła rozbiory.

  8. Co wzmocniło wizerunek Kościuszki w Europie?

    1. AWalka w USA i insurekcja 1794
    2. BRządy w Rosji
    3. CZwycięstwa pod Waterloo
    4. DFunkcja króla
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Walka w USA i insurekcja 1794 – Był znany w Ameryce i Europie.

Cały dział „Od czasów saskich do rozbiorów”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie