ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Renesans i reformacjaklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/kontrreformacja-i-wojny-religijne/

Historia · Renesans i reformacja · kl. 2 · zakres rozszerzony

Kontrreformacja i wojny religijne

Jak Kościół walczył z reformacją, jak wpłynęło to na kulturę i dlaczego religia prowadziła do wojen.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Narzędzia kontrreformacji

  • Jezuici: szkoły, kolegia, kazania, kierownictwo duchowe elit.
  • Inkwizycja: sądy kościelne do walki z herezją. Rzymska inkwizycja działała od 1542 roku, a w Hiszpanii istniała wcześniej.
  • Indeks ksiąg zakazanych (od 1559): wykaz książek, których katolikom nie wolno było czytać.
  • Dla wielu to była walka o duszę Europy, dla innych narzędzie nacisku i prześladowań.

2Kultura

  • Kontrreformacja sprzyjała barokowi: przepychowi, emocjom i teatralności we wnętrzach kościołów, które miały przemawiać do wiernych.
  • Rozwijały się szkoły, drukarnie katolickie, kazania, procesje i teatr religijny.
  • Reformacja dała z kolei rozwój literatury narodowej: tłumaczenia Biblii, szkoły protestanckie, pieśni.
Sprawdź, czy rozumiesz

Czym był Indeks ksiąg zakazanych?

3Wojny religijne

  • Tło: o hegemonię w Europie walczyli Habsburgowie. Karol V (król Hiszpanii od 1516, cesarz 1519–1556) toczył wojny z Francją Franciszka I. Jego syn Filip II (1556–1598) uważał się za obrońcę katolicyzmu.
  • Wojny hugenockie we Francji (1562–1598): katolicy przeciw kalwinistom. Noc św. Bartłomieja (1572) to rzeź hugenotów w Paryżu i innych miastach. Konflikt zakończył edykt nantejski (1598) Henryka IV, dający hugenotom wolność wyznania.
  • Rewolta niderlandzka (od 1566/1568): kalwińskie prowincje przeciw Hiszpanii Filipa II, unia utrechcka (1579), klęska Wielkiej Armady (1588).
  • Później: wojna trzydziestoletnia (zob. dalej).
Zapamiętaj

kontrreformacja to jezuici, inkwizycja i Indeks, a jej styl w sztuce to barok. Wojny religijne: hugenockie we Francji (noc św. Bartłomieja 1572, edykt nantejski 1598) i rewolta w Niderlandach.

Uwaga na błąd

Przypisywanie edyktu nantejskiego Ludwikowi XIV. Wydał go Henryk IV w 1598 roku, a Ludwik XIV odwołał w 1685.

✎Ściąga: Kontrreformacja i wojny religijne

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • kontrreformacja to jezuici, inkwizycja i Indeks, a jej styl w sztuce to barok. Wojny religijne: hugenockie we Francji (noc św. Bartłomieja 1572, edykt nantejski 1598) i rewolta w Niderlandach.
  • Jezuici: szkoły, kolegia, kazania, kierownictwo duchowe elit.
  • Inkwizycja: sądy kościelne do walki z herezją. Rzymska inkwizycja działała od 1542 roku, a w Hiszpanii istniała wcześniej.
  • Indeks ksiąg zakazanych (od 1559): wykaz książek, których katolikom nie wolno było czytać.
  • Wojny hugenockie we Francji (1562–1598): katolicy przeciw kalwinistom. Noc św. Bartłomieja (1572) to rzeź hugenotów w Paryżu i innych miastach. Konflikt zakończył edykt nantejski (1598) Henryka IV, dający hugenotom wolność wyznania.
  • Rewolta niderlandzka (od 1566/1568): kalwińskie prowincje przeciw Hiszpanii Filipa II, unia utrechcka (1579), klęska Wielkiej Armady (1588).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy miała miejsce noc św. Bartłomieja?

    1. A1598
    2. B1618
    3. C1555
    4. D1572
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 1572 – Rzeź hugenotów rozpoczęła się w Paryżu w sierpniu 1572 roku.

  2. Który dokument zakończył wojny hugenockie?

    1. AEdykt nantejski
    2. BPokój westfalski
    3. CPokój augsburski
    4. DAkt supremacji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Edykt nantejski – Henryk IV zapewnił hugenotom wolność wyznania.

  3. Czym był Indeks ksiąg zakazanych?

    1. ASpisem biskupów
    2. BWykazem książek, których katolikom nie wolno było czytać
    3. CSpisem świętych
    4. DZbiorem praw królewskich
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Wykazem książek, których katolikom nie wolno było czytać – Był narzędziem cenzury kościelnej.

  4. Który styl w sztuce sprzyjał kontrreformacji?

    1. AKlasycyzm
    2. BBarok
    3. CRomanizm
    4. DGotyk
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Barok – Przepych i emocje miały wzmacniać pobożność.

  5. Który król wydał edykt nantejski?

    1. ALudwik XIV
    2. BHenryk IV
    3. CFranciszek I
    4. DHenryk VIII
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Henryk IV – Ludwik XIV odwołał go w 1685 roku.

  6. Kto walczył przeciw Hiszpanii Filipa II w rewolcie niderlandzkiej?

    1. AKalwińskie prowincje Niderlandów
    2. BFrancja katolicka
    3. CAnglia pod Cromwellem
    4. DSzwajcaria
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Kalwińskie prowincje Niderlandów – Konflikt łączył sprawy religii i polityki.

  7. Co wydarzyło się w 1588 roku?

    1. AOdsiecz wiedeńska
    2. BSobór trydencki
    3. CKlęska Wielkiej Armady hiszpańskiej
    4. DPokój augsburski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Klęska Wielkiej Armady hiszpańskiej – Anglia odparła atak Filipa II.

  8. Co zrobili jezuici w ramach kontrreformacji?

    1. AWalczyli w wojnach na froncie
    2. BPalili książki
    3. CProwadzili szkoły i kolegia, kształcili elity
    4. DZarządzali kopalniami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Prowadzili szkoły i kolegia, kształcili elity – Edukacja była ich głównym narzędziem.

Cały dział „Renesans i reformacja”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie