ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Rzeczpospolita XVII wiekuklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/odsiecz-wiedenska-1683/

Historia · Rzeczpospolita XVII wieku · kl. 2

Odsiecz wiedeńska 1683

Jak Jan III Sobieski przyszedł z pomocą Wiedniowi i dlaczego ta bitwa miała znaczenie nie tylko dla Polski.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Tło

  • W 1683 roku wielka armia turecka pod dowództwem wielkiego wezyra Kary Mustafy oblegała Wiedeń, stolicę cesarza Leopolda I Habsburga. Gdyby Wiedeń padł, Turcy mogliby ruszyć dalej w głąb Europy.
  • Wcześniej, 31 marca 1683, Rzeczpospolita i cesarz zawarły sojusz: jeśli Turcy zaatakują, wesprą się wzajemnie.

2Bitwa

  • Jan III Sobieski (król od 1674) poprowadził polskie wojska i dowodził siłami sprzymierzonych. 12 września 1683 roku wojska chrześcijańskie uderzyły na Turków ze wzgórz Kahlenbergu.
  • Decydująca była szarża jazdy, w tym husarii, z wzgórz w stronę obozu tureckiego. Turcy uciekli.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto oblegał Wiedeń w 1683 roku?

3Skutki

  • Dla Europy: koniec zagrożenia tureckiego w środkowej Europie. W 1684 roku powstała Liga Święta (cesarz, Rzeczpospolita, Wenecja i papież), a Turcja traciła ziemie na Węgrzech.
  • Dla Rzeczypospolitej: ogromny prestiż Sobieskiego, ale mało realnych zysków. Udział w wojnie wyczerpywał kraj, a cesarz nie odwdzięczył się w pełni. Dopiero pokój w Karłowicach (1699) przyniósł odzyskanie Podola.

4Jak oceniać znaczenie

  • Ocena znaczenia bitwy wymaga wskazania skutków: co się zmieniło dla Europy, a co dla Polski. Warto odróżnić efekt militarny (zatrzymanie Turków) od politycznego (nagroda dla Rzeczypospolitej).
Zapamiętaj

12 września 1683 Sobieski pokonał Turków pod Wiedniem. Skutki: koniec ekspansji tureckiej w Europie Środkowej, Liga Święta, a dla Polski prestiż i Karłowice (1699).

Uwaga na błąd

Przekonanie, że odsiecz wiedeńska przyniosła Polsce wielkie korzyści terytorialne. Zyski były niewielkie, a wojna kosztowna.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jaki był najważniejszy skutek odsieczy dla Europy?

✎Ściąga: Odsiecz wiedeńska 1683

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 12 września 1683 Sobieski pokonał Turków pod Wiedniem. Skutki: koniec ekspansji tureckiej w Europie Środkowej, Liga Święta, a dla Polski prestiż i Karłowice (1699).
  • Jan III Sobieski (król od 1674) poprowadził polskie wojska i dowodził siłami sprzymierzonych. 12 września 1683 roku wojska chrześcijańskie uderzyły na Turków ze wzgórz Kahlenbergu.
  • Dla Europy: koniec zagrożenia tureckiego w środkowej Europie. W 1684 roku powstała Liga Święta (cesarz, Rzeczpospolita, Wenecja i papież), a Turcja traciła ziemie na Węgrzech.
  • Dla Rzeczypospolitej: ogromny prestiż Sobieskiego, ale mało realnych zysków. Udział w wojnie wyczerpywał kraj, a cesarz nie odwdzięczył się w pełni. Dopiero pokój w Karłowicach (1699) przyniósł odzyskanie Podola.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy odbyła się bitwa pod Wiedniem?

    1. A4 listopada 1655 roku
    2. B12 września 1683 roku
    3. C15 lipca 1410 roku
    4. D1 sierpnia 1683 roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 12 września 1683 roku – Wojska chrześcijańskie rozbiły armię turecką.

  2. Kto dowodził wojskami sprzymierzonymi pod Wiedniem?

    1. ALeopold I
    2. BStefan Czarniecki
    3. CKara Mustafa
    4. DJan III Sobieski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Jan III Sobieski – Był polskim królem od 1674 roku.

  3. Kto oblegał Wiedeń w 1683 roku?

    1. ASulejman Wspaniały
    2. BKara Mustafa
    3. CMehmed II
    4. DKarol Lotaryński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kara Mustafa – Wielki wezyr dowodził armią turecką.

  4. Z kim Rzeczpospolita zawarła sojusz przed odsieczą?

    1. AZ cesarzem Leopoldem I
    2. BZ Rosją
    3. CZ Francją
    4. DZe Szwecją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Z cesarzem Leopoldem I – Sojusz podpisano 31 marca 1683 roku.

  5. Jaką formację polskiej jazdy uznaje się za decydującą w szarży pod Wiedniem?

    1. APiechotę wybraniecką
    2. BHusarię
    3. CArtylerię
    4. DLisowczyków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Husarię – Szarża jazdy rozbiła obóz Turków.

  6. Co powstało w 1684 roku?

    1. ALiga Święta przeciw Turcji
    2. BRada Nieustająca
    3. CUnia lubelska
    4. DLiga Katolicka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Liga Święta przeciw Turcji – Walkę z Turcją kontynuowano.

  7. Jaki był najważniejszy skutek odsieczy dla Europy?

    1. AUpadek Habsburgów
    2. BKoniec Rzeszy
    3. CKoniec zagrożenia tureckiego w Europie Środkowej
    4. DZjednoczenie Niemiec
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Koniec zagrożenia tureckiego w Europie Środkowej – Turcja traciła ziemie na Węgrzech.

  8. Które ziemie wróciły do Rzeczypospolitej w 1699 roku?

    1. APodole
    2. BŚląsk
    3. CInflanty
    4. DSmoleńsk
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Podole – Pokój w Karłowicach zakończył wojnę z Turcją.

Cały dział „Rzeczpospolita XVII wieku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie