1Skąd wojna
- W Rzeszy (państwie niemieckim) napięcia między katolikami a protestantami narastały. Do tego dochodziła rywalizacja Habsburgów z innymi mocarstwami o wpływy w Europie.
- Wojna zaczęła się w 1618 roku w Pradze: defenestracja praska, czyli wyrzucenie z okna zamku namiestników cesarskich przez protestancką szlachtę czeską.
2Przebieg w skrócie
- Najpierw była to wojna religijna: katolicy kontra protestanci. Z czasem walczyły ze sobą państwa.
- Silnym graczem stała się Szwecja Gustawa II Adolfa, a w końcu Francja, mimo że katolicka, walczyła z Habsburgami. To dobry przykład racji stanu: państwo kieruje się interesem, nie wyznaniem.
Od jakiego wydarzenia zaczęła się wojna trzydziestoletnia?
Protestanci czescy wyrzucili cesarskich urzędników z okna.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Pokój westfalski (1648)
- Zawarto go w Münster i Osnabrück. Francja zyskała Alzację, Szwecja Pomorze Zachodnie.
- Uznano niepodległość Niderlandów i Szwajcarii.
- Rozszerzono zasady pokoju augsburskiego na kalwinistów. Cesarz stracił realną władzę nad państwami Rzeszy.
- Straty ludności w Rzeszy były ogromne: miejscami wymarła jedna trzecia mieszkańców.
wojna trzydziestoletnia (1618–1648) zaczęła się od defenestracji praskiej, a zakończyła pokojem westfalskim. Z religijnego sporu stała się walką o hegemonię (racja stanu).
Sądzenie, że wojna trzydziestoletnia toczyła się wyłącznie o religię. Katolicka Francja walczyła po stronie protestantów przeciw Habsburgom.
✎Ściąga: Wojna trzydziestoletnia i pokój westfalski
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- wojna trzydziestoletnia (1618–1648) zaczęła się od defenestracji praskiej, a zakończyła pokojem westfalskim. Z religijnego sporu stała się walką o hegemonię (racja stanu).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Od jakiego wydarzenia zaczęła się wojna trzydziestoletnia?
- AOd defenestracji praskiej w 1618 roku
- BOd nocy św. Bartłomieja
- COd 95 tez Lutra
- DOd bitwy pod Grunwaldem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Od defenestracji praskiej w 1618 roku – Protestanci czescy wyrzucili cesarskich urzędników z okna.
Który pokój zakończył wojnę trzydziestoletnią?
- AUtrechcki
- BWestfalski w 1648 roku
- CAugsburski
- DTylżycki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Westfalski w 1648 roku – Pokój podpisano w Münster i Osnabrück.
Co oznacza racja stanu?
- AKierowanie się interesem państwa, a nie wyznaniem
- BWyłącznie wojnę w obronie wiary
- CZasadę wolnych elekcji
- DSojusz religijny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Kierowanie się interesem państwa, a nie wyznaniem – Dlatego katolicka Francja wspierała protestantów.
Które państwo zyskało Pomorze Zachodnie w 1648 roku?
- APolska
- BSzwecja
- CFrancja
- DDania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Szwecja – Szwecja umocniła pozycję nad Bałtykiem.
Co zyskała Francja po wojnie trzydziestoletniej?
- ANiderlandy
- BPomorze
- CSudety
- DAlzację
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Alzację – Ziemie nad Renem wzmocniły jej pozycję.
Jaki był skutek pokoju westfalskiego dla Rzeszy?
- ACesarz stracił realną władzę nad państwami niemieckimi
- BRzesza stała się jednolitym państwem
- CRzesza przejęła Francję
- DPowstała republika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Cesarz stracił realną władzę nad państwami niemieckimi – Rzesza pozostała rozdrobniona.
Które państwa uzyskały uznanie niepodległości w 1648 roku?
- ACzechy i Węgry
- BNiderlandy i Szwajcaria
- CSzwecja i Dania
- DPolska i Litwa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Niderlandy i Szwajcaria – Westfalia zakończyła ich zależność od Habsburgów i Rzeszy.
Który król szwedzki odniósł ważne zwycięstwa w wojnie?
- AKarol X Gustaw
- BKarol XII
- CGustaw II Adolf
- DGustaw Waza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Gustaw II Adolf – Zginął w bitwie pod Lützen w 1632 roku.
Cały dział „Europa XVI–XVII wieku”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.