ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Od czasów saskich do rozbiorówklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/projekty-naprawy-panstwa-i-konfederacja-barska/

Historia · Od czasów saskich do rozbiorów · kl. 2 · zakres rozszerzony

Projekty naprawy państwa i konfederacja barska

Pierwsze pomysły naprawy Rzeczypospolitej i ocena konfederacji barskiej, a także sytuacja państwa po pierwszym rozbiorze.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Projekty naprawy w I połowie XVIII wieku

  • Stanisław Leszczyński w Głosie wolnym wolność ubezpieczającym (wydanym w 1749 roku) proponował wzmocnienie władzy królewskiej i armii.
  • Stanisław Konarski w dziele O skutecznym rad sposobie (1760–1763) postulował zastąpienie liberum veto głosowaniem większością i uporządkowanie urzędów.
  • Collegium Nobilium (1740) miało wychować nowe pokolenie obywateli.
  • Te pomysły mimo wysiłku nie zostały zrealizowane, bo szlachta i magnaci widzieli w nich zagrożenie dla przywilejów.

2Konfederacja barska (1768–1772)

  • Zawiązana w obronie wiary (przeciw równouprawnieniu dysydentów) i niepodległości (przeciw wpływom Rosji). Działali: Michał Krasiński, Józef i Kazimierz Pułascy.
  • Pomocy udzieliła Francja (pieniądze, oficerowie), a w 1768 roku Turcja wypowiedziała Rosji wojnę. Mimo to Rosja stłumiła konfederację. Prowadzono partyzanckie walki, m.in. obrona Jasnej Góry i Tyńca.
  • Ocena: obrona suwerenności i wiary, ale ruch konserwatywny (wobec dysydentów), a skutki to zniszczenie kraju i ułatwienie I rozbioru.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co proponował Leszczyński w Głosie wolnym wolność ubezpieczającym?

3Położenie po 1772 roku

  • Rzeczpospolita była mniejsza, zależna od Rosji (gwarant ustroju, Rada Nieustająca pod kontrolą ambasadora). Mimo to odnowa postępowała: KEN, rozwój gospodarki, narastające poczucie potrzeby reform, co doprowadzi do Sejmu Wielkiego.
Zapamiętaj

projekty naprawy (Leszczyński, Konarski) nie zadziałały, konfederacja barska stała się obroną wiary i niepodległości, ale przegrała. Po 1772 roku państwo było zależne, a reformy trwały.

Uwaga na błąd

Przedstawianie konfederacji barskiej wyłącznie jako powstania niepodległościowego. Był to ruch w obronie wiary i wolności szlacheckiej, ale też przeciw Rosji.

✎Ściąga: Projekty naprawy państwa i konfederacja barska

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • projekty naprawy (Leszczyński, Konarski) nie zadziałały, konfederacja barska stała się obroną wiary i niepodległości, ale przegrała. Po 1772 roku państwo było zależne, a reformy trwały.
  • Stanisław Leszczyński w Głosie wolnym wolność ubezpieczającym (wydanym w 1749 roku) proponował wzmocnienie władzy królewskiej i armii.
  • Stanisław Konarski w dziele O skutecznym rad sposobie (1760–1763) postulował zastąpienie liberum veto głosowaniem większością i uporządkowanie urzędów.
  • Collegium Nobilium (1740) miało wychować nowe pokolenie obywateli.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto napisał O skutecznym rad sposobie?

    1. AStanisław Konarski
    2. BIgnacy Krasicki
    3. CHugo Kołłątaj
    4. DStanisław Leszczyński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Stanisław Konarski – Postulował głosowanie większością.

  2. Co proponował Leszczyński w Głosie wolnym wolność ubezpieczającym?

    1. ALikwidację sejmu
    2. BZniesienie szlachty
    3. CUnię z Rosją
    4. DWzmocnienie władzy królewskiej i armii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wzmocnienie władzy królewskiej i armii – Silniejszy król i większa armia miały wzmocnić państwo.

  3. Kto należał do przywódców konfederacji barskiej?

    1. AHugo Kołłątaj
    2. BMichał Krasiński i Pułascy
    3. CTadeusz Kościuszko
    4. DSzczęsny Potocki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Michał Krasiński i Pułascy – Walczyli do 1772 roku.

  4. Co było celem konfederacji barskiej?

    1. ARozbiór państwa
    2. BObalenie szlachty
    3. CObrona wiary i niepodległości przed wpływami Rosji
    4. DZniesienie pańszczyzny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Obrona wiary i niepodległości przed wpływami Rosji – Walczyła ze skutkami wpływu Rosji.

  5. Jaki był skutek klęski konfederacji barskiej?

    1. AWzmocniła Polskę
    2. BZakończyła rozbiory
    3. CUłatwiła I rozbiór
    4. DZjednoczyła Europę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ułatwiła I rozbiór – Państwo było wyniszczone.

  6. Który organ został po 1775 roku narzędziem kontroli Rosji?

    1. AKEN
    2. BSejm Wielki
    3. CRada Nieustająca
    4. DTrybunał
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Rada Nieustająca – Pod wpływem ambasadora rosyjskiego.

  7. Dlaczego projekty naprawy państwa z I połowy XVIII wieku zawiodły?

    1. ANie było pomysłów
    2. BSzlachta i magnaci obawiali się utraty przywilejów
    3. CKról sprzeciwiał się reformom
    4. DRosja je poparła
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Szlachta i magnaci obawiali się utraty przywilejów – Zmiany godziły w interesy możnych.

  8. Która szkoła miała wychować nowe pokolenie obywateli?

    1. ASejm Niemy
    2. BRada Nieustająca
    3. CCollegium Nobilium
    4. DKomisja Skarbowa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Collegium Nobilium – Reforma przez edukację.

Cały dział „Od czasów saskich do rozbiorów”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie