ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Od czasów saskich do rozbiorówklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/stanislaw-august-jako-mecenas-i-polskie-oswiecenie-w-europie/

Historia · Od czasów saskich do rozbiorów · kl. 2 · zakres rozszerzony

Stanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w Europie

Jak król zbierał artystów i uczonych przy swoim stole i jak polskie oświecenie wiązało się z myślą europejską.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Mecenat Stanisława Augusta

  • Obiady czwartkowe (od 1770): spotkania króla z pisarzami, artystami, uczonymi, na których rozmawiano o nauce, literaturze i polityce.
  • Łazienki Królewskie (architekci Dominik Merlini, Jan Chrystian Kamsetzer): pałac na wodzie i park, symbol klasycyzmu stanisławowskiego.
  • Zamek Królewski w Warszawie został przebudowany. Malarz nadworny Marcello Bacciarelli ozdobił sale. Bernardo Bellotto (Canaletto) malował widoki Warszawy.
  • Król wspierał Teatr Narodowy, medale, druk, nauki.

2Związki z oświeceniem europejskim

  • Polacy czytali i przekładali Woltera, Monteskiusza, Rousseau. Rousseau napisał na prośbę konfederatów barskich Uwagi nad rządem polskim (1772).
  • Monitor wzorowano na angielskim czasopiśmie The Spectator.
  • Myśliciele reformy: Stanisław Staszic (Przestrogi dla Polski), Hugo Kołłątaj (Prawo polityczne narodu polskiego). Odwoływali się do idei trójpodziału władzy i suwerenności narodu.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co to były obiady czwartkowe?

3Ocena

  • Mecenat nie uratował państwa, ale zostawił trwały dorobek: sztukę, teatr, szkoły. Niektórym wydawał się zbyt kosztowny w czasie kryzysu.
Zapamiętaj

Stanisław August to mecenas (obiady czwartkowe, Łazienki, Bacciarelli, Bellotto). Polskie oświecenie czerpało z myśli europejskiej (Wolter, Monteskiusz, Rousseau) i pozwoliło stworzyć Konstytucję 3 maja.

Uwaga na błąd

Przypisywanie stylu klasycystycznego Łazienek epoce baroku. Łazienki powstały w czasach oświecenia i są klasycystyczne.

✎Ściąga: Stanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w Europie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Stanisław August to mecenas (obiady czwartkowe, Łazienki, Bacciarelli, Bellotto). Polskie oświecenie czerpało z myśli europejskiej (Wolter, Monteskiusz, Rousseau) i pozwoliło stworzyć Konstytucję 3 maja.
  • Obiady czwartkowe (od 1770): spotkania króla z pisarzami, artystami, uczonymi, na których rozmawiano o nauce, literaturze i polityce.
  • Łazienki Królewskie (architekci Dominik Merlini, Jan Chrystian Kamsetzer): pałac na wodzie i park, symbol klasycyzmu stanisławowskiego.
  • Zamek Królewski w Warszawie został przebudowany. Malarz nadworny Marcello Bacciarelli ozdobił sale. Bernardo Bellotto (Canaletto) malował widoki Warszawy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co to były obiady czwartkowe?

    1. AProcesje
    2. BZebrania wojskowe
    3. CSpotkania króla z pisarzami, artystami i uczonymi
    4. DPosiedzenia sejmu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Spotkania króla z pisarzami, artystami i uczonymi – Odbywały się od 1770 roku.

  2. Który pałac jest symbolem klasycyzmu stanisławowskiego?

    1. AWawel
    2. BPałac Krasińskich
    3. CWilanów
    4. DŁazienki Królewskie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Łazienki Królewskie – Zaprojektowali go Merlini i Kamsetzer.

  3. Kim był Marcello Bacciarelli?

    1. AMalarzem nadwornym Stanisława Augusta
    2. BPoetą
    3. CPosłem
    4. DArchitektem Wilanowa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Malarzem nadwornym Stanisława Augusta – Ozdobił sale Zamku Królewskiego.

  4. Który malarz stworzył słynne widoki Warszawy?

    1. AJan Matejko
    2. BRubens
    3. CBernardo Bellotto (Canaletto)
    4. DPiotr Michałowski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Bernardo Bellotto (Canaletto) – Obrazy służą dziś do odbudowy zabytków.

  5. Kto napisał Uwagi nad rządem polskim?

    1. AStaszic
    2. BJean-Jacques Rousseau
    3. CWolter
    4. DMonteskiusz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Jean-Jacques Rousseau – Napisał je na prośbę konfederatów barskich.

  6. Który autor napisał Przestrogi dla Polski?

    1. AAdam Naruszewicz
    2. BHugo Kołłątaj
    3. CIgnacy Krasicki
    4. DStanisław Staszic
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Stanisław Staszic – Postulował reformy państwa.

  7. Na jakim wzorze oparto Monitora?

    1. ANa francuskiej Encyklopedii
    2. BNa niemieckiej Gazecie Lipskiej
    3. CNa angielskim Spectatorze
    4. DNa Merkuriuszu Polskim z XVII wieku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Na angielskim Spectatorze – Czasopismo krytykowało wady szlachty.

  8. Jaki styl cechuje budowle stanisławowskie?

    1. ABarok
    2. BGotyk
    3. CRomanizm
    4. DKlasycyzm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Klasycyzm – Wzorowano się na antyku.

Cały dział „Od czasów saskich do rozbiorów”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie