1Nowe szlaki, nowe porty
- Przed odkryciami o handlu z Azją decydowały miasta włoskie, np. Wenecja i Genua, leżące nad Morzem Śródziemnym.
- Gdy towary zaczęły płynąć wokół Afryki i przez Atlantyk, znaczenia nabrały porty atlantyckie: Lizbona, Sewilla, Antwerpia, a potem Amsterdam i Londyn.
2Handel rośnie, pieniądze pracują
- Do Europy płynęło coraz więcej towarów, więc rosła wymiana: handel na duże odległości i kupcy z całego kontynentu.
- Rozwijały się banki (pożyczki i weksle, czyli pisemne zobowiązania do zapłaty, dzięki którym kupiec nie musiał wozić worków monet), giełdy i spółki handlowe, w których kupcy łączyli pieniądze na kosztowne wyprawy.
- Państwa zaczęły dbać o handel: im więcej złota i srebra w kraju, tym lepiej (ta idea to merkantylizm).
Które miasta zyskały na przesunięciu handlu nad Atlantyk?
Były to porty atlantyckie lub związane z nimi.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Dlaczego to ważne
- Zmieniło się myślenie o pieniądzu i ryzyku. Wypływa się, bo można zarobić, a nie tylko dla przygody.
- Ośrodek handlu przesunął się na zachód, nad Atlantyk. To początek przewagi państw takich jak Holandia i Anglia.
- Na wschód od Łaby (m.in. w Polsce) rozwijał się w tym czasie folwark pańszczyźniany, a zboże kupował bogacący się Zachód. Ten podział Europy na dwie drogi rozwoju to dualizm gospodarczy.
po odkryciach centrum handlu przesunęło się znad Morza Śródziemnego nad Atlantyk. Powstawały banki, giełdy i spółki handlowe, a państwa popierały handel (merkantylizm).
Mylenie przesunięcia ośrodków handlu z całkowitym upadkiem Włoch. Włoskie miasta tylko straciły dawną rolę, nie zniknęły z gospodarki.
✎Ściąga: Zmiany w gospodarce nowożytnej
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- po odkryciach centrum handlu przesunęło się znad Morza Śródziemnego nad Atlantyk. Powstawały banki, giełdy i spółki handlowe, a państwa popierały handel (merkantylizm).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Które państwo po odkryciach stało się jednym z czołowych ośrodków handlu, przejmując rolę, którą dawniej odgrywała Wenecja?
- ASzwajcaria
- BWęgry
- CSzwecja
- DHolandia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Holandia – Holenderskie porty, zwłaszcza Amsterdam, zyskały na handlu atlantyckim i azjatyckim.
Nad jakim akwenem leżały ośrodki handlu, które zyskały na znaczeniu po odkryciach?
- ANad Morzem Czarnym
- BNad Bałtykiem
- CNad Morzem Śródziemnym
- DNad Atlantykiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Nad Atlantykiem – Handel przesunął się nad Atlantyk.
Co oznacza merkantylizm?
- AHandel wymienny bez pieniędzy
- BRówność wszystkich kupców
- CZakaz handlu zagranicznego
- DPolitykę państwa wspierającą handel i gromadzenie kruszców
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Politykę państwa wspierającą handel i gromadzenie kruszców – Merkantyliści chcieli sprzedawać więcej, niż kupują.
Co umożliwiały spółki handlowe?
- AWykup niewolników
- BŁączenie pieniędzy wielu kupców na kosztowne wyprawy
- CLikwidację ceł
- DWprowadzenie podatków dochodowych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Łączenie pieniędzy wielu kupców na kosztowne wyprawy – Wspólny kapitał zmniejszał ryzyko.
Co działo się z bankami w XVI wieku?
- ARozwijały się, bo handel potrzebował pożyczek
- BZostały zlikwidowane
- CZniknęły z Europy
- DZajęli się wyłącznie rolnictwem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Rozwijały się, bo handel potrzebował pożyczek – Rosnący handel wymagał kapitału i rozliczeń.
Które miasta zyskały na przesunięciu handlu nad Atlantyk?
- AWenecja, Genua, Piza
- BLizbona, Antwerpia, Amsterdam
- CRzym, Ateny, Sofia
- DPraga, Wiedeń, Budapeszt
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Lizbona, Antwerpia, Amsterdam – Były to porty atlantyckie lub związane z nimi.
Co działo się z Wenecją i Genuą po odkryciach?
- AStraciły dawną dominującą rolę w handlu z Azją
- BStały się stolicami imperium
- CZostały zniszczone
- DOdkryły Amerykę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Straciły dawną dominującą rolę w handlu z Azją – Handel z Azją szedł teraz innymi szlakami.
Co jest dobrym przykładem zmiany myślenia gospodarczego po odkryciach?
- AZakaz pożyczania pieniędzy
- BChęć zarobku na dalekich wyprawach i handel na dużą skalę
- CPowrót do wymiany naturalnej
- DLikwidacja kupiectwa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Chęć zarobku na dalekich wyprawach i handel na dużą skalę – Zysk i ryzyko stały się częścią gospodarki.
Cały dział „Odkrycia i przemiany świata”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.