ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Europa XVI–XVII wiekuklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/charakter-wojny-trzydziestoletniej-rosja-i-imperium-osmanskie/

Historia · Europa XVI–XVII wieku · kl. 2 · zakres rozszerzony

Charakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskie

Dlaczego wojna trzydziestoletnia była starciem mocarstw, jak rosła Rosja i skąd brała się siła Turcji osmańskiej.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Charakter wojny trzydziestoletniej

  • Z konfliktu religijnego w Rzeszy zrobiła się wojna o hegemonię w Europie: Habsburgowie (Austria i Hiszpania) kontra Francja, Szwecja, Dania i część państw niemieckich.
  • Sojusze przekraczały podziały religijne: katolicka Francja wspierała protestantów. To racja stanu.
  • Wojna toczyła się na terenie Rzeszy, więc cierpiała tam ludność: głód, epidemie, rabunki najemnych armii.

2Rosja w XVI i XVII wieku

  • Iwan IV Groźny (car od 1547) umocnił państwo moskiewskie: wprowadził tytuł cara, zdobył Kazań i Astrachań, ale rządził terrorem (opriczyna: podległe tylko carowi ziemie i oddziały, użyte do rozprawy z bojarami).
  • Po wygaśnięciu dynastii Rurykowiczów nastał kryzys: Wielka Smuta (początek XVII wieku): głód, bunty, pretendenci do tronu i interwencje Polski i Szwecji.
  • W 1613 roku na tron wybrano Michała Romanowa: początek dynastii Romanowów, która rządziła do 1917 roku.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który car rządził Rosją jako pierwszy z tytułem cara od 1547 roku?

3Imperium osmańskie

  • Rządzone przez sułtanów państwo osmańskie w XVI wieku sięgało od Węgier po Afrykę Północną. Zdobycie Konstantynopola (1453) otworzyło mu drogę do ekspansji w Europie.
  • Sulejman Wspaniały (1520–1566) podbił większą część Węgier (bitwa pod Mohaczem, 1526); Turcy oblegali Wiedeń (1529). W XVII wieku ekspansja turecka trwała: wojny z Habsburgami i Rzecząpospolitą. Kres jej położyła odsiecz wiedeńska 1683.
Zapamiętaj

wojna trzydziestoletnia stała się walką o hegemonię (racja stanu), a Rosja (Iwan IV, Wielka Smuta, Romanowowie od 1613) i imperium osmańskie (Sulejman Wspaniały, oblężenie Wiednia) to dwaj ważni gracze na wschodzie i południowym wschodzie Europy.

Uwaga na błąd

Uznawanie Iwana Groźnego za Romanowa. Iwan IV pochodził z dynastii Rurykowiczów, a Romanowowie objęli tron dopiero w 1613 roku, po Wielkiej Smucie.

✎Ściąga: Charakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • wojna trzydziestoletnia stała się walką o hegemonię (racja stanu), a Rosja (Iwan IV, Wielka Smuta, Romanowowie od 1613) i imperium osmańskie (Sulejman Wspaniały, oblężenie Wiednia) to dwaj ważni gracze na wschodzie i południowym wschodzie Europy.
  • Iwan IV Groźny (car od 1547) umocnił państwo moskiewskie: wprowadził tytuł cara, zdobył Kazań i Astrachań, ale rządził terrorem (opriczyna: podległe tylko carowi ziemie i oddziały, użyte do rozprawy z bojarami).
  • Sulejman Wspaniały (1520–1566) podbił większą część Węgier (bitwa pod Mohaczem, 1526); Turcy oblegali Wiedeń (1529). W XVII wieku ekspansja turecka trwała: wojny z Habsburgami i Rzecząpospolitą. Kres jej położyła odsiecz wiedeńska 1683.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który car rządził Rosją jako pierwszy z tytułem cara od 1547 roku?

    1. AMichał Romanow
    2. BKatarzyna II
    3. CIwan IV Groźny
    4. DPiotr I
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Iwan IV Groźny – Iwan IV wprowadził tytuł cara.

  2. Co to była Wielka Smuta?

    1. ARewolucja 1905
    2. BBunt chłopski w XVIII wieku
    3. CKryzys państwa rosyjskiego na początku XVII wieku
    4. DWojna ze Szwecją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Kryzys państwa rosyjskiego na początku XVII wieku – Głód, bunty i interwencje obcych mocarstw.

  3. Kto w 1613 roku został carem i założył dynastię Romanowów?

    1. APiotr I
    2. BBorys Godunow
    3. CMichał Romanow
    4. DIwan Groźny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Michał Romanow – Romanowowie rządzili do 1917 roku.

  4. Który sułtan podbił większą część Węgier i oblegał Wiedeń w 1529 roku?

    1. AMurad IV
    2. BMehmed II
    3. CSulejman Wspaniały
    4. DSelim I
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Sulejman Wspaniały – Panował w latach 1520–1566.

  5. Co oznacza, że wojna trzydziestoletnia miała charakter polityczny?

    1. ADotyczyła tylko Francji
    2. BSojusze nie zależały od wyznania, lecz od interesów państw
    3. CDotyczyła tylko Rosji
    4. DWalczyli wyłącznie katolicy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Sojusze nie zależały od wyznania, lecz od interesów państw – Francja wspierała protestantów.

  6. Co zdobyli Turcy w 1453 roku?

    1. AKair
    2. BWiedeń
    3. CBudę
    4. DKonstantynopol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Konstantynopol – To otworzyło im drogę w głąb Europy.

  7. Które wydarzenie zakończyło ekspansję turecką w Europie Środkowej?

    1. AOblężenie Smoleńska
    2. BBitwa pod Grunwaldem
    3. COdsiecz wiedeńska w 1683 roku
    4. DPokój westfalski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Odsiecz wiedeńska w 1683 roku – Po niej Turcy tracili ziemie.

  8. Co działo się w Rzeszy podczas wojny?

    1. ANie było żadnych walk
    2. BPanował dobrobyt
    3. CRządzili Turcy
    4. DLudność cierpiała z powodu głodu, epidemii i grabieży
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ludność cierpiała z powodu głodu, epidemii i grabieży – Wojna toczyła się głównie w Rzeszy.

Cały dział „Europa XVI–XVII wieku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie