1Pogoda a klimat
- Pogoda to aktualny stan atmosfery w danym miejscu i czasie. Klimat to wieloletni przebieg pogody na danym obszarze; według Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) opisuje się go na podstawie co najmniej 30 lat obserwacji (średnie, amplitudy, częstość zjawisk).
- Jeden chłodny dzień ani nawet chłodny miesiąc nie zmienia klimatu.
2Co kształtuje klimat
- Czynniki klimatotwórcze: szerokość geograficzna, rozmieszczenie lądów i mórz, prądy morskie, wysokość n.p.m., ukształtowanie powierzchni i działalność człowieka.
- Przykład: ciepły Prąd Zatokowy i jego przedłużenie, Prąd Północnoatlantycki, ogrzewają zachodnie wybrzeża Europy, więc zimy w Norwegii są dużo łagodniejsze niż na tej samej szerokości w Kanadzie.
Prąd Północnoatlantycki
Niesie ciepłą wodę z niższych szerokości.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Strefy klimatyczne
| Strefa | Cecha |
|---|---|
| równikowa | gorąca i wilgotna przez cały rok |
| podrównikowa | gorąca, z porą deszczową i suchą |
| zwrotnikowa | gorąca i sucha (wilgotniejsza na wschodnich wybrzeżach) |
| podzwrotnikowa | m.in. typ śródziemnomorski (suche lato, wilgotna zima) i wilgotne typy na wschodnich wybrzeżach |
| umiarkowana | od klimatu morskiego do kontynentalnego, z odmianą ciepłą i chłodną |
| podbiegunowa | chłodna, krótkie i chłodne lato |
| polarna | bardzo zimna, śnieg i lód przez cały rok |
- Tabela podaje przykładowe cechy, a nie pełną definicję stref.
4Typy klimatu
- Oceaniczny (morski): łagodny, mała amplituda, opady rozłożone w ciągu roku (np. Wielka Brytania).
- Kontynentalny: duże amplitudy, mroźne zimy, opady głównie latem (np. Syberia).
- Śródziemnomorski: suche, gorące lato, wilgotna i łagodna zima.
- Monsunowy: wyraźna pora deszczowa i sucha związana ze zmianą kierunku wiatru.
- Wysokogórski: temperatura spada z wysokością, silne nasłonecznienie.
Pogoda to stan „tu i teraz”, klimat – uśredniony obraz z co najmniej 30 lat. Strefa klimatyczna to co innego niż typ klimatu (morski, kontynentalny, monsunowy).
Uznanie jednego mroźnego dnia za dowód, że „nie ma ocieplenia”. To pogoda, a nie klimat.
Gorąca strefa klimatyczna z porą deszczową i suchą to strefa
W strefie równikowej jest gorąco i wilgotno przez cały rok.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Pogoda, klimat i strefy klimatyczne
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Pogoda to stan „tu i teraz”, klimat – uśredniony obraz z co najmniej 30 lat. Strefa klimatyczna to co innego niż typ klimatu (morski, kontynentalny, monsunowy).
- Pogoda to aktualny stan atmosfery w danym miejscu i czasie. Klimat to wieloletni przebieg pogody na danym obszarze; według Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) opisuje się go na podstawie co najmniej 30 lat obserwacji (średnie, amplitudy, częstość zjawisk).
- Czynniki klimatotwórcze: szerokość geograficzna, rozmieszczenie lądów i mórz, prądy morskie, wysokość n.p.m., ukształtowanie powierzchni i działalność człowieka.
- Oceaniczny (morski): łagodny, mała amplituda, opady rozłożone w ciągu roku (np. Wielka Brytania).
- Kontynentalny: duże amplitudy, mroźne zimy, opady głównie latem (np. Syberia).
- Śródziemnomorski: suche, gorące lato, wilgotna i łagodna zima.
- Monsunowy: wyraźna pora deszczowa i sucha związana ze zmianą kierunku wiatru.
- Wysokogórski: temperatura spada z wysokością, silne nasłonecznienie.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Klimat od pogody różni się tym, że klimat to
- Awyłącznie temperatura powietrza
- Bwieloletni przebieg pogody
- Cpogoda w ciągu doby
- Dwyłącznie suma opadów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wieloletni przebieg pogody – WMO przyjmuje co najmniej 30 lat obserwacji.
Który z wymienionych NIE jest czynnikiem klimatotwórczym?
- ASzerokość geograficzna
- BWysokość n.p.m.
- CPrądy morskie
- DLiczba ludności państwa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Liczba ludności państwa – Klimat kształtuje działalność człowieka, ale sama liczba mieszkańców państwa go nie wyznacza.
Klimat śródziemnomorski ma
- Awilgotne lato i suchą zimę
- Bobfite opady przez cały rok
- Csuche, gorące lato i wilgotną zimę
- Dujemne temperatury latem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: suche, gorące lato i wilgotną zimę – To typ klimatu strefy podzwrotnikowej.
Klimat oceaniczny cechuje
- Abardzo duża amplituda
- Bbrak opadów
- Cbardzo mroźna zima
- Dmała amplituda roczna temperatury
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: mała amplituda roczna temperatury – Morze łagodzi różnice temperatur.
Duża amplituda roczna i mroźne zimy to cechy klimatu
- Akontynentalnego
- Bśródziemnomorskiego
- Crównikowego
- Doceanicznego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: kontynentalnego – Syberia jest klasycznym przykładem.
Gorąca strefa klimatyczna z porą deszczową i suchą to strefa
- Apodrównikowa
- Brównikowa
- Cpolarna
- Dumiarkowana
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: podrównikowa – W strefie równikowej jest gorąco i wilgotno przez cały rok.
Prąd Północnoatlantycki
- Aochładza zachodnią Europę
- Bzmienia kierunek co roku
- Cogrzewa zachodnie wybrzeża Europy
- Dpowoduje powstanie Sahary
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: ogrzewa zachodnie wybrzeża Europy – Niesie ciepłą wodę z niższych szerokości.
Monsunowy typ klimatu ma
- Arównomierne opady w roku
- Bporę deszczową i suchą zależną od kierunku wiatru
- Cmroźne zimy i suche lata
- Dbrak pór roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: porę deszczową i suchą zależną od kierunku wiatru – Latem wiatr niesie wilgoć znad oceanu, zimą wieje z lądu.
Cały dział „Atmosfera”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.