1Wilgotność
- Wilgotność powietrza to zawartość pary wodnej w powietrzu. Wilgotność względna to stosunek ilości pary wodnej w powietrzu do maksymalnej ilości możliwej w danej temperaturze, wyrażony w %.
- Dane (wartości zaokrąglone): w 20°C 1 m³ powietrza może zawierać najwyżej ok. 17 g pary, a zawiera 8,5 g.
- Wzór: f = e przez E · 100%, gdzie f – wilgotność względna [%], e – ilość pary w powietrzu [g/m³], E – maksymalna ilość pary w danej temperaturze [g/m³].
- Obliczenia: f = 8,5 przez 17 · 100% = 50%.
- Odpowiedź: wilgotność względna wynosi 50%.
- Ogrzane powietrze ma niższą wilgotność względną, mimo tej samej ilości pary. Punkt rosy to temperatura, w której powietrze osiąga nasycenie (100%).
2Jak powstaje opad
- Ochłodzenie poniżej punktu rosy → kondensacja pary na jądrach kondensacji (pyłki, sól) → chmura (kropelki lub kryształki lodu) → kropelki łączą się i rosną, aż spadają. Mgła to chmura tuż przy gruncie.
- Rodzaje opadów: deszcz (krople), mżawka (krople poniżej 0,5 mm), śnieg (kryształki lodu), grad (bryłki lodu), krupa śnieżna (drobne, miękkie ziarna lodu).
- Rosa (kondensacja pary na chłodnej powierzchni) i szron (resublimacja do kryształków lodu) to osady atmosferyczne, a nie opady.
- Izohiety to linie łączące punkty o tej samej sumie opadów.
Wilgotność względna 50% oznacza, że powietrze
To stosunek do wartości maksymalnej w danej temperaturze.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Skąd się biorą opady
| Rodzaj | Jak powstaje | Przykład |
|---|---|---|
| konwekcyjne | ogrzane podłoże, powietrze unosi się i kondensuje | popołudniowe ulewy i burze przy równiku |
| orograficzne | powietrze wznosi się na nawietrznym stoku gór | za górami jest cień opadowy |
| frontalne | na granicy mas powietrza | umiarkowane szerokości, np. Polska |
- Najwięcej opadów jest w strefie równikowej i na nawietrznych stokach gór. Mało: w strefie zwrotnikowej i polarnej oraz we wnętrzach kontynentów.
Opad = wznoszenie powietrza + ochłodzenie poniżej punktu rosy + kondensacja. Cień opadowy leży po zawietrznej stronie gór.
Zaliczanie rosy i szronu do opadów. To osady atmosferyczne – powstają na powierzchni, nie spadają z chmur.
✎Ściąga: Wilgotność powietrza i opady atmosferyczne
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Opad = wznoszenie powietrza + ochłodzenie poniżej punktu rosy + kondensacja. Cień opadowy leży po zawietrznej stronie gór.
- Wilgotność powietrza to zawartość pary wodnej w powietrzu. Wilgotność względna to stosunek ilości pary wodnej w powietrzu do maksymalnej ilości możliwej w danej temperaturze, wyrażony w %.
- Rosa (kondensacja pary na chłodnej powierzchni) i szron (resublimacja do kryształków lodu) to osady atmosferyczne, a nie opady.
- Izohiety to linie łączące punkty o tej samej sumie opadów.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Wilgotność względna 50% oznacza, że powietrze
- Ajest całkowicie suche
- Bzawiera 50 g pary w 1 m³
- Cosiągnęło punkt rosy
- Dzawiera połowę maksymalnej możliwej w tej temperaturze ilości pary
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: zawiera połowę maksymalnej możliwej w tej temperaturze ilości pary – To stosunek do wartości maksymalnej w danej temperaturze.
Punkt rosy to temperatura, w której
- Apowstaje grad
- Bzaczyna wiać wiatr
- Cpowietrze osiąga nasycenie (100%)
- Dwoda zamarza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: powietrze osiąga nasycenie (100%) – Dalsze ochłodzenie powoduje kondensację.
Rosa jest
- Aosadem atmosferycznym
- Bodmianą mgły
- Copadem atmosferycznym
- Drodzajem chmury
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: osadem atmosferycznym – Powstaje z kondensacji pary na chłodnej powierzchni.
Opad złożony z kropel o średnicy poniżej 0,5 mm to
- Adeszcz
- Bkrupa śnieżna
- Cgrad
- Dmżawka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: mżawka – Mżawka ma bardzo drobne krople.
Opady orograficzne powstają, gdy
- Aogrzane podłoże wypycha powietrze w górę
- Bspotykają się dwie masy powietrza
- Cpowietrze wznosi się na nawietrznym stoku gór
- Dpowietrze opada po zawietrznej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: powietrze wznosi się na nawietrznym stoku gór – Po zawietrznej powstaje cień opadowy.
Popołudniowe ulewy i burze przy równiku to opady
- Akonwekcyjne
- Bfrontalne
- Cmonsunowe zimowe
- Dorograficzne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: konwekcyjne – Ogrzane podłoże powoduje unoszenie powietrza i kondensację.
W 20°C maksimum pary to ok. 17 g/m³, a powietrze ma 8,5 g/m³. Wilgotność względna wynosi
- A25%
- B8,5%
- C100%
- D50%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 50% – 8,5 przez 17 · 100% = 50%.
Najwięcej opadów jest
- Aw strefie równikowej i na nawietrznych stokach gór
- Bwe wnętrzach kontynentów
- Cw strefie zwrotnikowej
- Dw strefie polarnej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w strefie równikowej i na nawietrznych stokach gór – Tam wilgotne powietrze najczęściej się wznosi.
Cały dział „Atmosfera”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.