ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Mapa i Ziemiaklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/geografia/czas-sloneczny-strefowy-i-urzedowy-obliczenia/

Geografia · Mapa i Ziemia · kl. 1 · zakres rozszerzony

Czas słoneczny, strefowy i urzędowy – obliczenia

Nauczysz się liczyć czas miejscowy, wyznaczać długość geograficzną z czasu i ogarniać zadania z linią zmiany daty.

ok. 4 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Jeden wzór, który robi całą robotę

  • Δt = Δλ · 4 min/°. Symbole: Δt – różnica czasu miejscowego [min], Δλ – różnica długości geograficznej [°]. Na wschód czas jest późniejszy (plus), na zachód wcześniejszy (minus).
  • Przykład 1. Dane: w Greenwich (0°) jest południe słoneczne. Pytanie: która godzina na 20° E? Obliczenia: Δt = 20 · 4 = 80 min = 1 h 20 min. Odpowiedź: 13:20 czasu miejscowego. Odwrotnie: południe słoneczne w Krakowie (ok. 20° E) jest o 12:00 − 1 h 20 min = 10:40 UTC.

2Długość geograficzna z czasu

  • Wzór: λ = Δt przez 4 min · 1°, gdzie Δt to różnica między godziną południa słonecznego (12:00 czasu miejscowego) a godziną UTC, o której je zaobserwowano [min]. Gdy południe wypadło wcześniej niż 12:00 UTC, jesteś na wschód od Greenwich, gdy później – na zachód.
  • Przykład 2. Dane: południe słoneczne zaobserwowano o 10:00 UTC. Obliczenia: Δt = 12:00 − 10:00 = 2 h = 120 min, λ = 120 : 4 = 30°. Odpowiedź: 30° E. Gdy południe wypada o 15:00 UTC: 180 min : 4 = 45°, czyli 45° W. Razem z wysokością Słońca w południe (zob. górowanie Słońca) dostajesz pełne współrzędne.
  • W zadaniach szkolnych przyjmuje się średni czas słoneczny; prawdziwe południe może się przesuwać nawet o ok. kwadrans w ciągu roku (tzw. równanie czasu).
Sprawdź, czy rozumiesz

Który zapis jest wzorem na różnicę czasu miejscowego?

3Czas strefowy i data

  • Strefa: λ środkowego południka : 15° = przesunięcie względem UTC, np. 45° E to UTC+3, a 75° W to UTC−⁠5.
  • Przykład 3. Dane: w Warszawie (zimą UTC+1) jest 14:00. Pytanie: która godzina w strefie UTC−⁠5? Obliczenia: różnica stref 1 − (−⁠5) = 6 h, więc 14:00 − 6 h = 8:00. Odpowiedź: 8:00 tego samego dnia.
  • Przykład 4 (linia zmiany daty). Dane: wylot z Honolulu (UTC−⁠10) 15 VIII o 20:00, lot do Tokio (UTC+9) trwa 8 h. Obliczenia: 20:00 w Honolulu to 06:00 UTC 16 VIII. Po 8 h jest 14:00 UTC 16 VIII, czyli w Tokio 14:00 + 9 h = 23:00. Odpowiedź: lądowanie 16 VIII o 23:00, choć lot trwał 8 h, bo przekroczyłeś linię zmiany daty na zachód.
Zapamiętaj

Najbezpieczniej zamieniać wszystkie godziny na UTC, a dopiero potem na czas docelowy. Wschód = plus, zachód = minus.

Uwaga na błąd

Odejmowanie zamiast dodawania przy mieście na wschód. Jeśli miasto leży na wschód od punktu odniesienia, jego zegar jest do przodu.

✎Ściąga: Czas słoneczny, strefowy i urzędowy – obliczenia

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Najbezpieczniej zamieniać wszystkie godziny na UTC, a dopiero potem na czas docelowy. Wschód = plus, zachód = minus.
  • Δt = Δλ · 4 min/°. Symbole: Δt – różnica czasu miejscowego [min], Δλ – różnica długości geograficznej [°]. Na wschód czas jest późniejszy (plus), na zachód wcześniejszy (minus).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Różnica długości geograficznej wynosi 20°. Różnica czasu miejscowego to

    1. A20 minut
    2. B80 minut
    3. C5 godzin
    4. D2 godziny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 80 minut – 20° · 4 min/° = 80 min = 1 h 20 min.

  2. Kiedy w Krakowie (ok. 20° E) jest południe słoneczne, według UTC jest

    1. A13:20
    2. B10:40
    3. C12:00
    4. D11:20
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 10:40 – Kraków leży na wschód od Greenwich, więc Słońce góruje tu wcześniej: 12:00 − 80 min = 10:40.

  3. Południe słoneczne zaobserwowano o 10:00 UTC. Długość geograficzna to

    1. A30° E
    2. B30° W
    3. C15° E
    4. D60° E
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 30° E – Różnica 2 h = 120 min, a 120 : 4 = 30°. Południe wcześniej niż w Greenwich – wschód.

  4. Strefa czasowa południka 45° E to

    1. AUTC+4
    2. BUTC+3
    3. CUTC+2
    4. DUTC−⁠3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: UTC+3 – 45° : 15° = 3 godziny na wschód od UTC.

  5. W Warszawie (UTC+1) jest 14:00. W strefie UTC−⁠5 jest

    1. A13:00
    2. B20:00
    3. C9:00
    4. D8:00
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 8:00 – Różnica stref to 6 godzin, a na zachodzie zegar jest wcześniejszy.

  6. Wylot z Honolulu (UTC−⁠10) 15 VIII o 20:00, lot 8 h do Tokio (UTC+9). Data i godzina lądowania to

    1. A17 VIII, 23:00
    2. B16 VIII, 04:00
    3. C15 VIII, 12:00
    4. D16 VIII, 23:00
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 16 VIII, 23:00 – 20:00 w Honolulu to 06:00 UTC 16 VIII; po 8 h jest 14:00 UTC, czyli 23:00 w Tokio.

  7. Południe słoneczne zaobserwowano o 15:00 UTC. Długość geograficzna to

    1. A45° W
    2. B15° W
    3. C60° W
    4. D45° E
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 45° W – Południe później niż w Greenwich o 180 min, a 180 : 4 = 45°, więc zachód.

  8. Który zapis jest wzorem na różnicę czasu miejscowego?

    1. AΔt = Δλ · 4 min/°
    2. BΔt = Δλ : 4
    3. CΔt = Δλ · 15 min/°
    4. DΔt = Δλ · 60 min/°
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Δt = Δλ · 4 min/° – Obrót o 15° trwa 60 min, więc 1° to 4 min.

Cały dział „Mapa i Ziemia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 1

Mapa, skala i rodzaje mapMapa topograficzna: poziomice, azymut, profilMetody przedstawiania zjawisk na mapachGIS, teledetekcja i ocena źródeł danychWszechświat, galaktyki i odległości kosmiczneUkład Słoneczny i Ziemia jako planetaKształt i rozmiary ZiemiRuch obrotowy Ziemi i jego skutkiRuch obiegowy Ziemi i pory rokuCzas na Ziemi: słoneczny, strefowy, UTC i linia zmiany datyWysokość górowania Słońca i szerokość geograficznaGeocentryzm, heliocentryzm i badania kosmosuFazy Księżyca, zaćmienia i pływyBadania geograficzne: metody ilościowe i jakościoweSkład i budowa atmosferyTemperatura powietrza i jej rozkład na ZiemiCiśnienie atmosferyczne, niże i wyżeRodzaje wiatrów i cyrkulacja atmosferyWilgotność powietrza i opady atmosferycznePogoda, klimat i strefy klimatyczneKlimatogram i obliczenia temperatury oraz opadówEfekt cieplarniany i zmiany klimatuMapa synoptyczna i obserwacje pogodyMasy powietrza i fronty atmosferycznePrzemiany adiabatyczne i wiatr fenowyRozpoznawanie klimatu i klimat własnego regionuWody na Ziemi i obieg wody w przyrodzieOceany i morzaPrądy morskie i pływyRzeki: dorzecze, ustrój i praca rzekiLodowce i lądolodyWody podziemne i ustroje rzekFale, upwelling i ENSOJeziora: geneza i typyBudowa wnętrza ZiemiMinerały i skałyTektonika płyt litosferyWulkanizm, trzęsienia ziemi i ruchy skorupyTypy wulkanówProcesy zewnętrzne kształtujące rzeźbęRzeźba terenu: formy i typyKras i ruchy masoweDzieje Ziemi: ery, okresy i orogenezyMapy geologiczne, profile i odkrywkiGleby: profil, czynniki i procesy glebotwórczeGłówne typy gleb i ich związek ze strefamiBiosfera: strefy roślinne i piętra w górachOchrona środowiska: wprowadzeniePrzydatność gleb do uprawPowtórka – geografia fizyczna