ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Atmosferaklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/geografia/rozpoznawanie-klimatu-i-klimat-wlasnego-regionu/

Geografia · Atmosfera · kl. 1 · zakres rozszerzony

Rozpoznawanie klimatu i klimat własnego regionu

Zobaczysz, jak po kilku liczbach z klimatogramu rozpoznać strefę i typ klimatu oraz porównać klimat dwóch regionów.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Algorytm: od liczb do klimatu

  • Krok 1 – temperatury: wszystkie miesiące gorące → strefa równikowa, podrównikowa lub zwrotnikowa; zimy mroźne → strefa umiarkowana lub chłodniejsza.
  • Krok 2 – opady: rozłożone równo w roku, z wyraźnym maksimum latem czy z porą suchą (P < 2T)?
  • Krok 3 – amplituda: mała → wpływ oceanu, duża → wnętrze kontynentu.
Co widać na klimatogramieKlimat
wszystkie miesiące ciepłe (ok. 25–28°C) i wilgotnerównikowy
pora sucha latem, zima łagodna i deszczowaśródziemnomorski (podzwrotnikowy)
zimy poniżej −⁠10°C, opady z maksimum latem, duża amplitudaumiarkowany kontynentalny
mała amplituda, opady w ciągu całego rokuumiarkowany oceaniczny (morski)
wyraźna pora deszczowa i sucha przy wysokich temperaturachpodrównikowy lub monsunowy
Singapur – równikowyśrednio 27,5°C · ok. 2210 mm · amplituda 1,8°C−40−30−20−100102030080160240320IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXIIRzym – śródziemnomorskiśrednio 15,9°C · ok. 750 mm · amplituda 17°C−40−30−20−100102030080160240320IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXIIJakuck – umiarkowany kontynentalnyśrednio −8,8°C · ok. 240 mm · amplituda 58,1°C−40−30−20−100102030080160240320IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII°Cmm
Klimatogramy trzech typów klimatu (wartości przybliżone)

2Przykłady

  • Przykład 1. Dane: temperatura 27–28°C przez cały rok, każdy miesiąc ponad 100 mm opadów (Singapur). Wniosek: klimat równikowy.
  • Przykład 2. Dane: lipiec 25°C i ok. 15 mm, styczeń ok. 8°C i ok. 70 mm (Rzym). Lato jest suche (2T = 50 > 15). Wniosek: śródziemnomorski.
  • Przykład 3. Dane: styczeń ok. −⁠38°C, lipiec ok. 20°C, opady ok. 240 mm z maksimum latem (Jakuck). Amplituda ok. 58°C. Wniosek: umiarkowany chłodny, skrajnie kontynentalny.
Sprawdź, czy rozumiesz

Mała amplituda i opady rozłożone w całym roku to klimat

3Klimat własnego regionu

  • Klimatogram miejscowości zrób z wieloletnich danych (np. normy 1991–2020 z IMGW-PIB). Policz średnią roczną i amplitudę, wskaż miesiące z maksimum opadów i miesiące suche, a potem porównaj z innym regionem i znajdź przyczynę różnic.
Suwałki7,2°C · 607 mm · amplituda 21,4°C−505101520050100150200IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII°CmmWrocław9,7°C · 541 mm · amplituda 19,7°C−505101520050100150200IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII°CmmZakopane (855 m n.p.m.)6,2°C · 1145 mm · amplituda 19,1°C−505101520050100150200IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII°Cmm
Suwałki, Wrocław i Zakopane – normy 1991–2020 (IMGW)
  • Przykład (normy 1991–2020): Zakopane (855 m n.p.m.) ma średnio 6,2°C i 1145 mm opadów, a Wrocław 9,7°C i 541 mm. Zakopane jest chłodniejsze, bo leży znacznie wyżej, i wilgotniejsze, bo góry wymuszają wznoszenie powietrza (opady orograficzne). Suwałki mają największą amplitudę (21,4°C), bo leżą najdalej na wschód.
Zapamiętaj

Strefę rozpoznasz po temperaturach, typ – po rozkładzie opadów i amplitudzie. Każdy wniosek uzasadnij liczbami z wykresu.

Uwaga na błąd

Rozpoznawanie klimatu po jednej wartości, np. samej średniej rocznej. Potrzebujesz temperatur, rozkładu opadów i amplitudy.

✎Ściąga: Rozpoznawanie klimatu i klimat własnego regionu

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Strefę rozpoznasz po temperaturach, typ – po rozkładzie opadów i amplitudzie. Każdy wniosek uzasadnij liczbami z wykresu.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Wszystkie miesiące ok. 27°C i każdy ponad 100 mm opadów wskazują na klimat

    1. Aumiarkowany kontynentalny
    2. Bśródziemnomorski
    3. Czwrotnikowy suchy
    4. Drównikowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: równikowy – Brak pory suchej i stale wysokie temperatury to klimat równikowy.

  2. Suche, gorące lato i wilgotna, łagodna zima to klimat

    1. Aśródziemnomorski
    2. Brównikowy
    3. Ckontynentalny
    4. Dmonsunowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: śródziemnomorski – To typ podzwrotnikowy; latem P < 2T.

  3. Styczeń −⁠38°C, lipiec 20°C, mało opadów z maksimum latem – to klimat

    1. Apolarny
    2. Bumiarkowany oceaniczny
    3. Cumiarkowany kontynentalny
    4. Dśródziemnomorski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: umiarkowany kontynentalny – Lato jest ciepłe, więc to nie klimat polarny, a ogromna amplituda wskazuje na wnętrze kontynentu.

  4. Mała amplituda i opady rozłożone w całym roku to klimat

    1. Azwrotnikowy suchy
    2. Bmonsunowy
    3. Ckontynentalny
    4. Doceaniczny (morski)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: oceaniczny (morski) – Morze łagodzi wahania temperatury.

  5. Zakopane jest chłodniejsze od Wrocławia głównie dlatego, że

    1. Ależy bliżej równika
    2. Bleży dalej od morza
    3. Cma mniej opadów
    4. Dleży znacznie wyżej n.p.m.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: leży znacznie wyżej n.p.m. – Temperatura spada średnio o ok. 0,6°C na 100 m.

  6. Do opisu klimatu własnej miejscowości użyjesz

    1. Adanych z jednego miesiąca
    2. Bpomiaru z jednego dnia
    3. Cwieloletnich danych, np. norm 1991–2020 z IMGW
    4. Dprognozy pogody na tydzień
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: wieloletnich danych, np. norm 1991–2020 z IMGW – Klimat to wieloletni przebieg pogody.

  7. Miesiąc ma 25°C i 10 mm opadu. Według kryterium Gaussena jest

    1. Awilgotny
    2. Bsuchy
    3. Cnasycony
    4. Dmroźny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: suchy – 2T = 50, a 10 < 50.

  8. Która z miejscowości ma największą roczną amplitudę temperatury (normy 1991–2020)?

    1. ASuwałki
    2. Bwszystkie mają taką samą
    3. CZakopane
    4. DWrocław
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Suwałki – Suwałki leżą najdalej na wschód, w klimacie najbardziej kontynentalnym w Polsce (21,4°C).

Cały dział „Atmosfera”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 1

Mapa, skala i rodzaje mapMapa topograficzna: poziomice, azymut, profilMetody przedstawiania zjawisk na mapachGIS, teledetekcja i ocena źródeł danychWszechświat, galaktyki i odległości kosmiczneUkład Słoneczny i Ziemia jako planetaKształt i rozmiary ZiemiRuch obrotowy Ziemi i jego skutkiRuch obiegowy Ziemi i pory rokuCzas na Ziemi: słoneczny, strefowy, UTC i linia zmiany datyCzas słoneczny, strefowy i urzędowy – obliczeniaWysokość górowania Słońca i szerokość geograficznaGeocentryzm, heliocentryzm i badania kosmosuFazy Księżyca, zaćmienia i pływyBadania geograficzne: metody ilościowe i jakościoweSkład i budowa atmosferyTemperatura powietrza i jej rozkład na ZiemiCiśnienie atmosferyczne, niże i wyżeRodzaje wiatrów i cyrkulacja atmosferyWilgotność powietrza i opady atmosferycznePogoda, klimat i strefy klimatyczneKlimatogram i obliczenia temperatury oraz opadówEfekt cieplarniany i zmiany klimatuMapa synoptyczna i obserwacje pogodyMasy powietrza i fronty atmosferycznePrzemiany adiabatyczne i wiatr fenowyWody na Ziemi i obieg wody w przyrodzieOceany i morzaPrądy morskie i pływyRzeki: dorzecze, ustrój i praca rzekiLodowce i lądolodyWody podziemne i ustroje rzekFale, upwelling i ENSOJeziora: geneza i typyBudowa wnętrza ZiemiMinerały i skałyTektonika płyt litosferyWulkanizm, trzęsienia ziemi i ruchy skorupyTypy wulkanówProcesy zewnętrzne kształtujące rzeźbęRzeźba terenu: formy i typyKras i ruchy masoweDzieje Ziemi: ery, okresy i orogenezyMapy geologiczne, profile i odkrywkiGleby: profil, czynniki i procesy glebotwórczeGłówne typy gleb i ich związek ze strefamiBiosfera: strefy roślinne i piętra w górachOchrona środowiska: wprowadzeniePrzydatność gleb do uprawPowtórka – geografia fizyczna