ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Starożytnośćklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-polski/homer-iliada/

Język polski · Starożytność · kl. 1

Homer – „Iliada”

Zobaczysz, jak jeden gniew wpływa na los całego wojska i dlaczego scena z Priamem uchodzi za jedną z najważniejszych w eposie.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1O utworze

  • Homer to legendarny poeta grecki (VIII w. p.n.e.). Przypisuje mu się Iliadę i Odyseję.
  • Epos to długi utwór wierszowany o bohaterach i ważnych wydarzeniach. Iliada ma 24 pieśni pisane heksametrem (miara wiersza o sześciu stopach).
  • Tłem jest wojna trojańska, ale poemat nie opowiada całej wojny. Obejmuje kilkadziesiąt dni dziesiątego roku. To in medias res: zaczynasz od środka wydarzeń.

2Co się dzieje

  • Agamemnon odbiera Achillesowi brankę Bryzeidę. Achilles czuje się znieważony i odmawia walki.
  • Grecy przegrywają. Patroklos wkłada zbroję Achillesa i ginie z ręki Hektora.
  • Achilles wraca, zabija Hektora i bezcześci jego ciało.
  • Starzec Priam przychodzi po ciało syna. Achilles widzi jego ból i oddaje zwłoki. Zemsta ustępuje współczuciu.
  • Inne ważne sceny: pożegnanie Hektora z Andromachą i małym synem (pieśń VI) oraz opis tarczy Achillesa, którą wykuł Hefajstos (pieśń XVIII). Tarcza pokazuje cały świat: miasto w pokoju i miasto w wojnie.
SpórBryzeidagniewOdmowaAchillesnie walczyPatroklosginie z rękiHektoraPojedynekAchilleszabija HektoraPriamciało Hektorawydane
Przebieg Iliady: od sporu Achillesa z Agamemnonem do wydania ciała Hektora Priamowi.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co dzieje się w ostatniej pieśni Iliady?

3Cechy eposu

  • Inwokacja: na początku narrator woła do muzy i prosi o natchnienie (zaczyna się od gniewu Achillesa).
  • Porównania homeryckie: rozbudowane tak, że tworzą osobny obraz.
  • Stałe epitety: szybkonogi Achilles, różanopalca Jutrzenka.
  • Narrator wszechwiedzący zna myśli ludzi i plany bogów. Dwa plany, ludzki i boski, pokazują, że bogowie wpływają na losy wojowników.

4Etos heroiczny

  • Etos heroiczny to postawa bohatera walczącego o sławę i honor. Arete to dzielność, doskonałość w tym, do czego człowiek jest stworzony.
  • Achilles wybiera krótkie, ale sławne życie. Hektor walczy, choć przeczuwa upadek Troi, bo czuje obowiązek wobec miasta i rodziny.
Zapamiętaj

Epos: inwokacja, in medias res, stałe epitety, porównania homeryckie, narrator wszechwiedzący, heksametr.

Uwaga na błąd

Pisanie, że Iliada opowiada całą wojnę trojańską. To tylko epizod z jej dziesiątego roku. Nie ma w niej ani śmierci Achillesa, ani konia trojańskiego.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest porównanie homeryckie?

✎Ściąga: Homer – „Iliada”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Epos: inwokacja, in medias res, stałe epitety, porównania homeryckie, narrator wszechwiedzący, heksametr.
  • Homer to legendarny poeta grecki (VIII w. p.n.e.). Przypisuje mu się Iliadę i Odyseję.
  • Epos to długi utwór wierszowany o bohaterach i ważnych wydarzeniach. Iliada ma 24 pieśni pisane heksametrem (miara wiersza o sześciu stopach).
  • Inwokacja: na początku narrator woła do muzy i prosi o natchnienie (zaczyna się od gniewu Achillesa).
  • Porównania homeryckie: rozbudowane tak, że tworzą osobny obraz.
  • Stałe epitety: szybkonogi Achilles, różanopalca Jutrzenka.
  • Narrator wszechwiedzący zna myśli ludzi i plany bogów. Dwa plany, ludzki i boski, pokazują, że bogowie wpływają na losy wojowników.
  • Etos heroiczny to postawa bohatera walczącego o sławę i honor. Arete to dzielność, doskonałość w tym, do czego człowiek jest stworzony.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile pieśni ma Iliada?

    1. A24
    2. B48
    3. C10
    4. D12
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 24 – Tyle samo ma też Odyseja.

  2. Jaką miarą wiersza napisano Iliadę?

    1. ASylabotonizmem
    2. BHeksametrem
    3. CTrzynastozgłoskowcem
    4. DWierszem wolnym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Heksametrem – Heksametr to wers o sześciu stopach.

  3. Co oznacza zaczęcie utworu in medias res?

    1. ARozpoczęcie od opisu bohatera
    2. BRozpoczęcie od końca
    3. CZakończenie bez puenty
    4. DRozpoczęcie opowieści od środka wydarzeń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Rozpoczęcie opowieści od środka wydarzeń – Iliada zaczyna się w dziesiątym roku wojny.

  4. Co wywołało gniew Achillesa?

    1. AZdrada Priama
    2. BOdebranie mu branki Bryzeidy przez Agamemnona
    3. CPrzegrana w igrzyskach
    4. DŚmierć Hektora
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Odebranie mu branki Bryzeidy przez Agamemnona – Achilles poczuł się znieważony i odmówił walki.

  5. Kto zabił Patroklosa?

    1. AAgamemnon
    2. BPriam
    3. COdyseusz
    4. DHektor
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Hektor – Patroklos walczył w zbroi Achillesa.

  6. Co dzieje się w ostatniej pieśni Iliady?

    1. ATroja zostaje zdobyta
    2. BAchilles ginie
    3. COdyseusz wraca na Itakę
    4. DAchilles oddaje Priamowi ciało Hektora
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Achilles oddaje Priamowi ciało Hektora – Zemsta ustępuje współczuciu.

  7. Czym jest porównanie homeryckie?

    1. AStałym przymiotnikiem przy imieniu
    2. BOpisem tarczy
    3. CZwrotem do muzy
    4. DRozbudowanym porównaniem tworzącym osobny obraz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Rozbudowanym porównaniem tworzącym osobny obraz – Stały epitet to np. szybkonogi Achilles.

  8. Co oznacza arete?

    1. ADzielność, doskonałość
    2. BOczyszczenie
    3. CNieuchronny los
    4. DPychę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Dzielność, doskonałość – To jeden z ważnych składników etosu heroicznego.

Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 1

Język jako system znakówKomunikacja językowa i funkcje wypowiedziBłąd językowy a innowacja. Norma językowaEtyka i etykieta wypowiedziJęzyk w internecie i mody językoweSłownictwo wartościująceRozprawka i argumentacjaRetoryka i erystykaNotatka syntetyzująca, streszczenie i parafrazaDyskusja, przemówienie i argumenty pozamerytoryczneŹródła, cytat, przypis i bibliografiaEsej, felieton, reportaż i interpretacja porównawczaStarożytność – cechy epokiBiblia – wiadomości ogólneKsięga RodzajuKsięga HiobaKsięga KoheletaPieśń nad PieśniamiKsięga Psalmów (Psalm 1 i 130)Apokalipsa św. JanaJan Parandowski – „Mitologia”Homer – „Odyseja”Sofokles – „Antygona”Liryka antyczna: Safona, Anakreont, TyrtajuszHoracy – wybrane pieśniFilozofia starożytnaPlaton – „Państwo” (mit jaskini)Arystoteles – „Poetyka”Średniowiecze – cechy epoki„Bogurodzica”„Lament świętokrzyski”„Legenda o świętym Aleksym”„Pieśń o Rolandzie”„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”Dante Alighieri – „Boska komedia”Sztuka średniowiecza: romanizm i gotykRenesans – cechy epokiJan Kochanowski – pieśni i fraszkiJan Kochanowski – „Treny”Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”Mikołaj Rej – „Żywot człowieka poczciwego”Andrzej Frycz Modrzewski – „O poprawie Rzeczypospolitej”Barok – cechy epokiPoezja metafizyczna: Sęp Szarzyński i NaborowskiJan Andrzej Morsztyn – poezja dworska i konceptyzmJan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” i sarmatyzmWilliam Szekspir – „Makbet”William Szekspir – „Hamlet”Oświecenie – cechy epokiIgnacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”Molier – „Skąpiec”Epoki literackieŚrodki stylistyczneLektury w klasie I: P, R i uzupełniające