Pierwszą polską tragedią humanistyczną

Co proponuje Antenor?

Oddać Helenę i uniknąć wojny

Własny interes przed dobrem państwa

Co oznacza antykizacja?

Przeniesienie współczesnych spraw w świat antyku

Co łączy Odprawę z antykiem?

Chór, zasada trzech jedności i motyw fatum

Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”

ogarniam.edu.pl · Język polski · Renesansklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-polski/jan-kochanowski-odprawa-poslow-greckich/

Troja stoi przed wyborem: oddać Helenę i zachować pokój albo bronić Parysa. Kochanowski pokazuje, jak własna korzyść i przekupstwo mogą zgubić państwo.

1Informacje podstawowe

Pierwsze wystawienie: 12 I 1578 w Ujazdowie, na weselu Jana Zamoyskiego.
To pierwsza polska tragedia humanistyczna (renesansowa). Fabułę wzięto ze świata Iliady: scena przed wojną trojańską.
To lektura uzupełniająca (dodatek).

2Fabuła

Posłowie greccy (m.in. Odyseusz i Menelaos) żądają oddania Heleny, którą porwał Parys (Aleksander).
Rada trojańska się dzieli. Antenor radzi oddać Helenę i uniknąć wojny. Parys broni swojego interesu, a przekupiony Iketaon wspiera odmowę.
Kasandra przepowiada zagładę Troi, ale nikt jej nie wierzy. Wynik narady zwiastuje nieszczęście.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jaką rolę pełni Kasandra?

3Antykizacja i problematyka

Antykizacja: przeniesienie spraw własnego kraju w świat antyku. Troja to w istocie Rzeczpospolita.
Cechy antyczne: chór, zasada trzech jedności, tematyka fatum i hybris.
Prywata: własny interes przed dobrem państwa. Utwór krytykuje ją razem z przekupstwem i lekkomyślnością.
Dobro wspólne: odpowiedzialność władców i doradców za los państwa. Pieśń chóru przypomina rządzącym, że władza to obowiązek.

Postać	Stanowisko	Co reprezentuje
Antenor	oddać Helenę	rozsądek i dobro państwa
Parys (Aleksander)	zatrzymać Helenę	prywata
Iketaon	poprzeć Parysa	przekupstwo
Kasandra	przepowiada zagładę	ostrzeżenie, którego nikt nie słucha

Zapamiętaj

Odprawa posłów greckich to renesansowa tragedia antykizująca o tym, że prywata i brak odpowiedzialności za państwo prowadzą do klęski.

Uwaga na błąd

Pisanie, że to utwór o samej Troi. To komentarz do spraw Rzeczypospolitej.

✎Ściąga: Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Odprawa posłów greckich to renesansowa tragedia antykizująca o tym, że prywata i brak odpowiedzialności za państwo prowadzą do klęski.
Antykizacja: przeniesienie spraw własnego kraju w świat antyku. Troja to w istocie Rzeczpospolita.
Prywata: własny interes przed dobrem państwa. Utwór krytykuje ją razem z przekupstwem i lekkomyślnością.
Dobro wspólne: odpowiedzialność władców i doradców za los państwa. Pieśń chóru przypomina rządzącym, że władza to obowiązek.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Kiedy wystawiono Odprawę po raz pierwszy?
1. A12 stycznia 1578 w Ujazdowie
2. BW 1500 r. w Krakowie
3. CW 1584 r. w Czarnolesie
4. DW 1620 r. w Warszawie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 12 stycznia 1578 w Ujazdowie – Premiera była na weselu Jana Zamoyskiego.
Czym jest Odprawa?
1. AHymnem
2. BPierwszą polską komedią
3. CPierwszą polską tragedią humanistyczną
4. DEposem rycerskim
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Pierwszą polską tragedią humanistyczną – Opiera się na świecie Iliady.
Czego żądają posłowie greccy?
1. AOddania Troi
2. BOddania Heleny
3. CZłota
4. DSojuszu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Oddania Heleny – Parys porwał Helenę.
Co proponuje Antenor?
1. AUciec z miasta
2. BZaatakować Greków
3. CZabić posłów
4. DOddać Helenę i uniknąć wojny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Oddać Helenę i uniknąć wojny – Dba o dobro państwa.
Co to jest prywata?
1. AWłasne mieszkanie
2. BWłasny interes przed dobrem państwa
3. CPrywatna własność
4. DPrywatna szkoła
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Własny interes przed dobrem państwa – Utwór krytykuje stawianie interesu osobistego ponad wspólnotę.
Co oznacza antykizacja?
1. APrzeniesienie współczesnych spraw w świat antyku
2. BPisanie po grecku
3. CZakaz mówienia o państwie
4. DKopiowanie tekstu Homera
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Przeniesienie współczesnych spraw w świat antyku – Troja symbolizuje Rzeczpospolitą.
Jaką rolę pełni Kasandra?
1. APomaga Grekom
2. BJest królową Troi
3. CPrzekonuje radę do wojny
4. DPrzepowiada zagładę Troi, ale nikt jej nie wierzy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Przepowiada zagładę Troi, ale nikt jej nie wierzy – Jej ostrzeżenie jest ignorowane.
Co łączy Odprawę z antykiem?
1. AŁacina
2. BRymowany refren
3. CKult światła
4. DChór, zasada trzech jedności i motyw fatum
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Chór, zasada trzech jedności i motyw fatum – To typowe cechy tragedii antycznej.

Cały dział „Renesans”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 1

Język jako system znaków Komunikacja językowa i funkcje wypowiedzi Błąd językowy a innowacja. Norma językowa Etyka i etykieta wypowiedzi Język w internecie i mody językowe Słownictwo wartościujące Rozprawka i argumentacja Retoryka i erystyka Notatka syntetyzująca, streszczenie i parafraza Dyskusja, przemówienie i argumenty pozamerytoryczne Źródła, cytat, przypis i bibliografia Esej, felieton, reportaż i interpretacja porównawcza Starożytność – cechy epoki Biblia – wiadomości ogólne Księga Rodzaju Księga Hioba Księga Koheleta Pieśń nad Pieśniami Księga Psalmów (Psalm 1 i 130)Apokalipsa św. Jana Jan Parandowski – „Mitologia”Homer – „Iliada”Homer – „Odyseja”Sofokles – „Antygona”Liryka antyczna: Safona, Anakreont, Tyrtajusz Horacy – wybrane pieśni Filozofia starożytna Platon – „Państwo” (mit jaskini)Arystoteles – „Poetyka”Średniowiecze – cechy epoki „Bogurodzica”„Lament świętokrzyski”„Legenda o świętym Aleksym”„Pieśń o Rolandzie”„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”Dante Alighieri – „Boska komedia”Sztuka średniowiecza: romanizm i gotyk Renesans – cechy epoki Jan Kochanowski – pieśni i fraszki Jan Kochanowski – „Treny”Mikołaj Rej – „Żywot człowieka poczciwego”Andrzej Frycz Modrzewski – „O poprawie Rzeczypospolitej”Barok – cechy epoki Poezja metafizyczna: Sęp Szarzyński i Naborowski Jan Andrzej Morsztyn – poezja dworska i konceptyzm Jan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” i sarmatyzm William Szekspir – „Makbet”William Szekspir – „Hamlet”Oświecenie – cechy epoki Ignacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”Molier – „Skąpiec”Epoki literackie Środki stylistyczne Lektury w klasie I: P, R i uzupełniające