ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Barokklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-polski/william-szekspir-makbet/

Język polski · Barok · kl. 1

William Szekspir – „Makbet”

Makbet słyszy przepowiednię, ale to on sam decyduje się na zbrodnię. Potem popełnia kolejne, żeby utrzymać władzę, i niszczy siebie oraz innych.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Informacje podstawowe

  • William Szekspir (1564–1616). Makbet powstał ok. 1606 r., akcja dzieje się w Szkocji.
  • Szekspir tworzy na przełomie renesansu i baroku. W podręcznikach omawia się go w obu epokach.

2Przebieg akcji

  • Trzy wiedźmy (Piękne jest brzydkie, a brzydkie piękne – świat wartości się odwraca) zapowiadają Makbetowi koronę, a Bankowi, że jego potomkowie będą królami.
  • Lady Makbet naciska na męża. Makbet zabija króla Dunkana.
  • Kolejne zbrodnie: wynajęci mordercy zabijają Banka (jego syn Fleance ucieka), a potem żonę i dzieci Makdufa. Na uczcie Makbetowi ukazuje się duch Banka.
  • Nowe przepowiednie usypiają czujność: Makbet nie zginie, dopóki las birnamski nie podejdzie pod Dunsinane, i nie zabije go nikt „zrodzony z kobiety”.
  • Lady Makbet lunatykuje, próbuje zmyć z rąk wyimaginowaną krew i umiera. Żołnierze niosą gałęzie z lasu birnamskiego, a Makbet ginie z ręki Makdufa, który przyszedł na świat przez cięcie, a nie zwykły poród.
PrzepowiedniawiedźmyAmbicjanaciska Lady MakbetZabójstwokróla DunkanaKolejne zbrodnieBanko, MakdufSumieniekrew, bezsennośćKlęskaginie Makbet
Łańcuch zbrodni w Makbecie.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co zapowiadają wiedźmy Bankowi?

3Problematyka

  • Mechanizm zła: pierwsza zbrodnia rodzi lęk i kolejne zbrodnie.
  • Wyrzuty sumienia: halucynacje, bezsenność, krew, której Lady Makbet nie może zmyć.
  • Los i wybór: przepowiednia pcha, ale decyzję podejmuje bohater. Wiedźmy nie zdejmują z niego winy.
  • Bohater tragiczny: dzielny wódz zamienia się w tyrana, ale cierpi i budzi współczucie.

4Teatr Szekspira

  • Nie przestrzega trzech jedności: łączy wiele wątków, tragizm z komizmem i fantastykę.
Zapamiętaj

Makbet to tragedia o ambicji i władzy zdobytej zbrodnią; zło rośnie, a bohater sam za nie odpowiada.

Uwaga na błąd

Obarczanie winą wyłącznie Lady Makbet lub wiedźm. Makbet sam decyduje o zbrodniach. Pomyłka w fabule: Banka nie zabija Makbet własnoręcznie, tylko nasłani mordercy.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co symbolizuje krew na rękach Lady Makbet?

✎Ściąga: William Szekspir – „Makbet”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Makbet to tragedia o ambicji i władzy zdobytej zbrodnią; zło rośnie, a bohater sam za nie odpowiada.
  • William Szekspir (1564–1616). Makbet powstał ok. 1606 r., akcja dzieje się w Szkocji.
  • Lady Makbet naciska na męża. Makbet zabija króla Dunkana.
  • Mechanizm zła: pierwsza zbrodnia rodzi lęk i kolejne zbrodnie.
  • Wyrzuty sumienia: halucynacje, bezsenność, krew, której Lady Makbet nie może zmyć.
  • Los i wybór: przepowiednia pcha, ale decyzję podejmuje bohater. Wiedźmy nie zdejmują z niego winy.
  • Bohater tragiczny: dzielny wódz zamienia się w tyrana, ale cierpi i budzi współczucie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Gdzie toczy się akcja Makbeta?

    1. AW Grecji
    2. BW Troi
    3. CW Danii
    4. DW Szkocji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W Szkocji – To tragedia z ok. 1606 r.

  2. Kogo zabija Makbet na początku?

    1. ALady Makbet
    2. BKróla Dunkana
    3. CMakdufa
    4. DBanka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Króla Dunkana – To pierwsza i najważniejsza zbrodnia.

  3. Co zapowiadają wiedźmy Bankowi?

    1. AŻe jego potomkowie zostaną królami
    2. BŻe zdradzi króla
    3. CŻe zostanie wygnany
    4. DŻe zginie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Że jego potomkowie zostaną królami – Przepowiednia budzi lęk Makbeta.

  4. Co symbolizuje krew na rękach Lady Makbet?

    1. APochodzenie
    2. BWyrzuty sumienia
    3. CZwycięstwo
    4. DGościnność
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Wyrzuty sumienia – Nie można zmyć winy tak, jak plamy.

  5. Kto zabija Makbeta?

    1. ABanko
    2. BMakduf
    3. CMalkolm
    4. DDunkan
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Makduf – Makduf nie przyszedł na świat w zwykły sposób.

  6. Czy winę za zbrodnie ponoszą wyłącznie wiedźmy?

    1. ATak, bo Makbet nie miał wyboru
    2. BNie, Makbet sam decyduje
    3. CWinę ponosi Dunkan
    4. DTak
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Nie, Makbet sam decyduje – Przepowiednia jedynie pobudza ambicję.

  7. Kim jest Makbet jako bohater?

    1. ABłaznem
    2. BCzystym bohaterem
    3. CBohaterem tragicznym i niejednoznacznym
    4. DKarykaturą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Bohaterem tragicznym i niejednoznacznym – Cierpi i budzi współczucie mimo zbrodni.

  8. Co Szekspir robi z trzema jednościami?

    1. AWprowadza je
    2. BZakazuje
    3. CNie przestrzega ich
    4. DPrzestrzega
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Nie przestrzega ich – Łączy wiele wątków i miejsc.

Cały dział „Barok”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 1

Język jako system znakówKomunikacja językowa i funkcje wypowiedziBłąd językowy a innowacja. Norma językowaEtyka i etykieta wypowiedziJęzyk w internecie i mody językoweSłownictwo wartościująceRozprawka i argumentacjaRetoryka i erystykaNotatka syntetyzująca, streszczenie i parafrazaDyskusja, przemówienie i argumenty pozamerytoryczneŹródła, cytat, przypis i bibliografiaEsej, felieton, reportaż i interpretacja porównawczaStarożytność – cechy epokiBiblia – wiadomości ogólneKsięga RodzajuKsięga HiobaKsięga KoheletaPieśń nad PieśniamiKsięga Psalmów (Psalm 1 i 130)Apokalipsa św. JanaJan Parandowski – „Mitologia”Homer – „Iliada”Homer – „Odyseja”Sofokles – „Antygona”Liryka antyczna: Safona, Anakreont, TyrtajuszHoracy – wybrane pieśniFilozofia starożytnaPlaton – „Państwo” (mit jaskini)Arystoteles – „Poetyka”Średniowiecze – cechy epoki„Bogurodzica”„Lament świętokrzyski”„Legenda o świętym Aleksym”„Pieśń o Rolandzie”„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”Dante Alighieri – „Boska komedia”Sztuka średniowiecza: romanizm i gotykRenesans – cechy epokiJan Kochanowski – pieśni i fraszkiJan Kochanowski – „Treny”Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”Mikołaj Rej – „Żywot człowieka poczciwego”Andrzej Frycz Modrzewski – „O poprawie Rzeczypospolitej”Barok – cechy epokiPoezja metafizyczna: Sęp Szarzyński i NaborowskiJan Andrzej Morsztyn – poezja dworska i konceptyzmJan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” i sarmatyzmWilliam Szekspir – „Hamlet”Oświecenie – cechy epokiIgnacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”Molier – „Skąpiec”Epoki literackieŚrodki stylistyczneLektury w klasie I: P, R i uzupełniające