ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Starożytnośćklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-polski/ksiega-koheleta/

Język polski · Starożytność · kl. 1

Księga Koheleta

Poznasz księgę o przemijaniu, w której pada słynne „marność nad marnościami”, i zobaczysz, jak to się łączy z barokiem.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1O czym mówi Kohelet

  • Kohelet to „mówca na zgromadzeniu”. Tradycja łączy go z królem Salomonem. Obserwuje życie i zapisuje wnioski.
  • Najsłynniejsze zdanie to marność nad marnościami i wszystko marność (łac. vanitas vanitatum et omnia vanitas). Znaczy: wszystko, co ziemskie, mija.
  • Nic nowego pod słońcem: pokolenia się zmieniają, a doświadczenia wracają.
  • Wszystko ma swój czas (rozdz. 3): rodzenie i umieranie, sadzenie i wyrywanie. Nie wszystko zależy od ciebie, życie ma swój rytm.
Wszystko ma swój czas (Koh 3)rodzić sięumierać↔sadzićwyrywać↔płakaćśmiać się↔milczećmówić↔
Wszystko ma swój czas: pary przeciwieństw z Księgi Koheleta.

2Wnioski

  • Bogactwo, wiedza i sława nie dają trwałego szczęścia.
  • Cieszyć się można pracą i zwykłymi chwilami życia, bo to dar Boga.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co wyraża zdanie Wszystko ma swój czas?

3Motywy, które z tego wynikają

  • Vanitas: motyw marności i przemijania. Memento mori: pamiętaj o śmierci.
  • Oba motywy wracają w poezji baroku (Sęp Szarzyński, Naborowski) i w Trenach Kochanowskiego.
Zapamiętaj

Vanitas to motyw marności wszystkiego, co ziemskie. Kohelet nie nawołuje do rozpaczy, ale do dystansu i wdzięczności za to, co mamy teraz.

Uwaga na błąd

Odczytywanie księgi jako zachęty do rozpaczy. Kohelet nie odrzuca życia, tylko pokazuje jego granice.

✎Ściąga: Księga Koheleta

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Vanitas to motyw marności wszystkiego, co ziemskie. Kohelet nie nawołuje do rozpaczy, ale do dystansu i wdzięczności za to, co mamy teraz.
  • Kohelet to „mówca na zgromadzeniu”. Tradycja łączy go z królem Salomonem. Obserwuje życie i zapisuje wnioski.
  • Vanitas: motyw marności i przemijania. Memento mori: pamiętaj o śmierci.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co znaczy imię Kohelet?

    1. AAutor psalmów
    2. BMówca na zgromadzeniu
    3. CKról Izraela
    4. DProrok
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Mówca na zgromadzeniu – Tradycja łączyła tę postać z Salomonem.

  2. Co znaczy łaciński zwrot vanitas vanitatum?

    1. ANie wszystek umrę
    2. BPamiętaj o śmierci
    3. CMarność nad marnościami
    4. DChwytaj dzień
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Marność nad marnościami – To motto Księgi Koheleta.

  3. Co wyraża zdanie Wszystko ma swój czas?

    1. AŻycie ma zmienny rytm i nie wszystko zależy od człowieka
    2. BNic się nie zmienia
    3. CCzas można zatrzymać
    4. DWszystko dzieje się naraz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Życie ma zmienny rytm i nie wszystko zależy od człowieka – Księga zestawia pary przeciwieństw, np. rodzenie i umieranie.

  4. Czym jest vanitas?

    1. AImieniem bohatera
    2. BNazwą psalmu
    3. CMotywem marności i przemijania
    4. DGatunkiem dramatu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Motywem marności i przemijania – Jest ważny w baroku i w kontekstach biblijnych.

  5. Co znaczy memento mori?

    1. AZłoty środek
    2. BPamiętaj o śmierci
    3. CChwytaj dzień
    4. DMarność nad marnościami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pamiętaj o śmierci – Zwrot przypomina o przemijaniu.

  6. Według Koheleta radość z pracy i życia jest

    1. ADarem Boga
    2. BDowodem pychy
    3. CBłędem
    4. DZbędna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Darem Boga – Mimo marności ziemskich rzeczy człowiek może cieszyć się chwilą.

  7. W jakiej epoce motyw vanitas jest szczególnie częsty?

    1. AW antyku, ale nigdzie później
    2. BW pozytywizmie
    3. CW baroku
    4. DW oświeceniu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W baroku – Poeci baroku (Sęp Szarzyński, Naborowski) często piszą o przemijaniu.

  8. Co sugeruje zdanie Nic nowego pod słońcem?

    1. AŻe słońce nie świeci
    2. BŻe nie ma historii
    3. CŻe pokolenia mijają, a doświadczenia powracają
    4. DŻe wszystko jest nowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Że pokolenia mijają, a doświadczenia powracają – To spojrzenie z perspektywy czasu.

Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 1

Język jako system znakówKomunikacja językowa i funkcje wypowiedziBłąd językowy a innowacja. Norma językowaEtyka i etykieta wypowiedziJęzyk w internecie i mody językoweSłownictwo wartościująceRozprawka i argumentacjaRetoryka i erystykaNotatka syntetyzująca, streszczenie i parafrazaDyskusja, przemówienie i argumenty pozamerytoryczneŹródła, cytat, przypis i bibliografiaEsej, felieton, reportaż i interpretacja porównawczaStarożytność – cechy epokiBiblia – wiadomości ogólneKsięga RodzajuKsięga HiobaPieśń nad PieśniamiKsięga Psalmów (Psalm 1 i 130)Apokalipsa św. JanaJan Parandowski – „Mitologia”Homer – „Iliada”Homer – „Odyseja”Sofokles – „Antygona”Liryka antyczna: Safona, Anakreont, TyrtajuszHoracy – wybrane pieśniFilozofia starożytnaPlaton – „Państwo” (mit jaskini)Arystoteles – „Poetyka”Średniowiecze – cechy epoki„Bogurodzica”„Lament świętokrzyski”„Legenda o świętym Aleksym”„Pieśń o Rolandzie”„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”Dante Alighieri – „Boska komedia”Sztuka średniowiecza: romanizm i gotykRenesans – cechy epokiJan Kochanowski – pieśni i fraszkiJan Kochanowski – „Treny”Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”Mikołaj Rej – „Żywot człowieka poczciwego”Andrzej Frycz Modrzewski – „O poprawie Rzeczypospolitej”Barok – cechy epokiPoezja metafizyczna: Sęp Szarzyński i NaborowskiJan Andrzej Morsztyn – poezja dworska i konceptyzmJan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” i sarmatyzmWilliam Szekspir – „Makbet”William Szekspir – „Hamlet”Oświecenie – cechy epokiIgnacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”Molier – „Skąpiec”Epoki literackieŚrodki stylistyczneLektury w klasie I: P, R i uzupełniające