ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Starożytnośćklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-polski/homer-odyseja/

Język polski · Starożytność · kl. 1 · zakres rozszerzony

Homer – „Odyseja”

Prześledzisz drogę Odyseusza do domu i zobaczysz, czym jego spryt różni się od siły Achillesa.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1O poemacie

  • Odyseja to epos przypisywany Homerowi, 24 pieśni, heksametr. Opowiada o powrocie Odyseusza, króla Itaki, po wojnie trojańskiej.
  • Odyseusz wraca 10 lat po dziesięciu latach wojny, więc nie ma go w domu 20 lat. Posejdon mu przeszkadza, Atena pomaga.
  • Akcja zaczyna się in medias res. Wcześniejsze przygody Odyseusz opowiada sam u Feaków (retrospekcja). Telemach szuka ojca.
TrojastartPolifem„Nikt”Kirkei HadesSyrenyi ScyllaKalipso7 latItakapowrót
Najważniejsze przygody Odyseusza w drodze z Troi na Itakę.

2Najważniejsze przygody

  • Polifem: Odyseusz mówi cyklopowi, że nazywa się „Nikt”, i oślepia go. Gdy Polifem woła, że „Nikt” go krzywdzi, nikt nie przychodzi z pomocą. Ale Polifem jest synem Posejdona, więc bohater ściąga na siebie gniew boga.
  • Kirke zamienia towarzyszy w świnie. Odyseusz schodzi do Hadesu po wróżbę Tejrezjasza.
  • Syreny: bohater każe przywiązać się do masztu, a towarzyszom zatkać uszy woskiem.
  • Scylla i Charybda, potem towarzysze zjadają woły Heliosa i giną.
  • Kalipso trzyma go siedem lat i obiecuje nieśmiertelność. Odyseusz wybiera powrót do domu.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jak Odyseusz przeżył śpiew Syren?

3Na Itace

  • Wraca przebrany za żebraka. Rozpoznają go pies Argos i piastunka Eurykleja po bliźnie.
  • Penelopa zwodzi zalotników: w dzień tka całun, w nocy go pruje. Odyseusz wygrywa próbę łuku i rozprawia się z zalotnikami.
  • Penelopa sprawdza męża pytaniem o łoże z pnia oliwki. Znają ten sekret tylko oni.

4Bohater i sens

  • Odyseusz to człowiek przemyślny: spryt, ciekawość, wytrwałość i tęsknota za domem (gr. nostos – powrót). To archetyp tułacza (homo viator).
  • Wyrażenia: odyseja (długa wędrówka), między Scyllą a Charybdą (między dwoma zagrożeniami).
Zapamiętaj

Odyseja: spryt, wytrwałość, tęsknota za domem i wierność.

Uwaga na błąd

Mylenie Odyseusza z Achillesem. Achilles to siła i honor, Odyseusz to rozum i spryt.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak Penelopa sprawdza tożsamość męża?

✎Ściąga: Homer – „Odyseja”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Odyseja: spryt, wytrwałość, tęsknota za domem i wierność.
  • Polifem: Odyseusz mówi cyklopowi, że nazywa się „Nikt”, i oślepia go. Gdy Polifem woła, że „Nikt” go krzywdzi, nikt nie przychodzi z pomocą. Ale Polifem jest synem Posejdona, więc bohater ściąga na siebie gniew boga.
  • Kirke zamienia towarzyszy w świnie. Odyseusz schodzi do Hadesu po wróżbę Tejrezjasza.
  • Syreny: bohater każe przywiązać się do masztu, a towarzyszom zatkać uszy woskiem.
  • Scylla i Charybda, potem towarzysze zjadają woły Heliosa i giną.
  • Kalipso trzyma go siedem lat i obiecuje nieśmiertelność. Odyseusz wybiera powrót do domu.
  • Penelopa zwodzi zalotników: w dzień tka całun, w nocy go pruje. Odyseusz wygrywa próbę łuku i rozprawia się z zalotnikami.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Gdzie leży królestwo Odyseusza?

    1. AW Troi
    2. BW Atenach
    3. CW Sparcie
    4. DNa Itace
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Na Itace – Odyseusz jest królem Itaki.

  2. Ile lat trwa nieobecność Odyseusza w domu?

    1. AOk. 40
    2. BOk. 20
    3. C1 rok
    4. DOk. 5
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ok. 20 – Dziesięć lat wojny plus dziesięć lat powrotu.

  3. Jak przedstawia się Odyseusz Polifemowi?

    1. A„Nikt”
    2. B„Telemach”
    3. C„Król Itaki”
    4. D„Odyseusz”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: „Nikt” – Dzięki temu inni cyklopi nie przychodzą z pomocą.

  4. Kim jest Polifem?

    1. ASynem Zeusa
    2. BWróżbitą
    3. CCyklopem, synem Posejdona
    4. DBogiem wiatrów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Cyklopem, synem Posejdona – Dlatego Posejdon prześladuje Odyseusza.

  5. Jak Odyseusz przeżył śpiew Syren?

    1. AWalczył z nimi
    2. BOminął ich wyspę
    3. CPłynął z zatkanymi uszami sam
    4. DKazał się przywiązać do masztu, a towarzyszom zatkać uszy woskiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kazał się przywiązać do masztu, a towarzyszom zatkać uszy woskiem – To przykład sprytu bohatera.

  6. Kto rozpoznaje Odyseusza po bliźnie?

    1. ATelemach
    2. BPiastunka Eurykleja
    3. CPies Argos
    4. DPenelopa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Piastunka Eurykleja – Pies Argos poznał pana od razu, a piastunka – po bliźnie na nodze przy myciu stóp.

  7. Jak Penelopa sprawdza tożsamość męża?

    1. AProśbą o ucztę
    2. BPytaniem o imię
    3. CPróbą łuku
    4. DPytaniem o łoże z pnia oliwki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Pytaniem o łoże z pnia oliwki – Znali ten sekret tylko oni oboje.

  8. Co oznacza nostos?

    1. ASpryt
    2. BPowrót do domu
    3. CPrzeznaczenie
    4. DWojnę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Powrót do domu – Tęsknota za domem to jeden z głównych motywów Odysei.

Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 1

Język jako system znakówKomunikacja językowa i funkcje wypowiedziBłąd językowy a innowacja. Norma językowaEtyka i etykieta wypowiedziJęzyk w internecie i mody językoweSłownictwo wartościująceRozprawka i argumentacjaRetoryka i erystykaNotatka syntetyzująca, streszczenie i parafrazaDyskusja, przemówienie i argumenty pozamerytoryczneŹródła, cytat, przypis i bibliografiaEsej, felieton, reportaż i interpretacja porównawczaStarożytność – cechy epokiBiblia – wiadomości ogólneKsięga RodzajuKsięga HiobaKsięga KoheletaPieśń nad PieśniamiKsięga Psalmów (Psalm 1 i 130)Apokalipsa św. JanaJan Parandowski – „Mitologia”Homer – „Iliada”Sofokles – „Antygona”Liryka antyczna: Safona, Anakreont, TyrtajuszHoracy – wybrane pieśniFilozofia starożytnaPlaton – „Państwo” (mit jaskini)Arystoteles – „Poetyka”Średniowiecze – cechy epoki„Bogurodzica”„Lament świętokrzyski”„Legenda o świętym Aleksym”„Pieśń o Rolandzie”„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”Dante Alighieri – „Boska komedia”Sztuka średniowiecza: romanizm i gotykRenesans – cechy epokiJan Kochanowski – pieśni i fraszkiJan Kochanowski – „Treny”Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”Mikołaj Rej – „Żywot człowieka poczciwego”Andrzej Frycz Modrzewski – „O poprawie Rzeczypospolitej”Barok – cechy epokiPoezja metafizyczna: Sęp Szarzyński i NaborowskiJan Andrzej Morsztyn – poezja dworska i konceptyzmJan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” i sarmatyzmWilliam Szekspir – „Makbet”William Szekspir – „Hamlet”Oświecenie – cechy epokiIgnacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”Molier – „Skąpiec”Epoki literackieŚrodki stylistyczneLektury w klasie I: P, R i uzupełniające