ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Nauka o językuklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-polski/zrodla-cytat-przypis-i-bibliografia/

Język polski · Nauka o języku · kl. 1

Źródła, cytat, przypis i bibliografia

Dowiesz się, jak sprawdzić, czy źródło jest wiarygodne, jak poprawnie cytować i zapisać przypis oraz bibliografię, żeby nie popełnić plagiatu.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Skąd brać wiedzę

  • Korzystaj z biblioteki (katalog online), słowników (np. ortograficznego, poprawnej polszczyzny), encyklopedii i zasobów cyfrowych: Wolnych Lektur, Polony, Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
  • Krok po kroku: czy źródło jest wiarygodne?
  • Krok 1. Kto jest autorem? Ekspert, instytucja naukowa czy anonim?
  • Krok 2. Kiedy tekst powstał? Czy informacje są aktualne?
  • Krok 3. Po co powstał? Ma informować czy sprzedawać i przekonywać?
  • Krok 4. Czy inne, niezależne źródła mówią to samo?
Szukajksiążki, słownikiencyklopedieOceńautor, data,instytucjaCytujpodaj autora,bibliografiaMówwłasnymi słowamiz tezą
Od źródła do własnej wypowiedzi: wyszukaj, oceń, zacytuj, powiedz własnymi słowami.

2Cytat, parafraza, plagiat

  • Cytat to dosłowne przytoczenie cudzych słów w cudzysłowie, z podaniem autora i źródła. Pominięty fragment oznaczasz tak: […].
  • Parafraza to cudza myśl powiedziana twoimi słowami. Źródło też podajesz.
  • Plagiat to przypisanie sobie cudzego tekstu lub pomysłu. To nieuczciwe i narusza prawo autorskie.
  • Majątkowe prawa autorskie trwają w Polsce 70 lat po śmierci twórcy. Potem utwór przechodzi do domeny publicznej (dlatego Treny są na Wolnych Lekturach). Z utworów chronionych możesz cytować fragmenty potrzebne do analizy, zawsze z autorem i źródłem.
Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest plagiat?

3Przypis i bibliografia

  • Przypis to dopisek u dołu strony albo na końcu pracy, oznaczony w tekście numerem. Podaje źródło cytatu albo wyjaśnienie.
  • Opis książki: nazwisko i imię autora, tytuł, wydawnictwo, miejsce i rok wydania, strona. Np.: Parandowski Jan, Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian, [wydawnictwo, miejsce, rok], s. 25.
  • Opis strony internetowej: autor, tytuł, adres strony, data dostępu. Np.: Kochanowski Jan, Treny, wolnelektury.pl, dostęp: 15.10.2026.
  • Bibliografia to spis wszystkich źródeł na końcu pracy, ułożony alfabetycznie według nazwisk autorów.
  • Projekt (np. prezentacja o twoich zainteresowaniach) też kończysz slajdem ze źródłami.
Zapamiętaj

Cudze słowa – cudzysłów i źródło. Cudza myśl – twoje słowa i źródło. Wszystkie źródła – bibliografia.

Uwaga na błąd

Kopiowanie fragmentów z internetu bez cudzysłowu i źródła. Nawet zmieniony szyk zdań nie czyni tekstu twoim.

✎Ściąga: Źródła, cytat, przypis i bibliografia

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Cudze słowa – cudzysłów i źródło. Cudza myśl – twoje słowa i źródło. Wszystkie źródła – bibliografia.
  • Cytat to dosłowne przytoczenie cudzych słów w cudzysłowie, z podaniem autora i źródła. Pominięty fragment oznaczasz tak: […].
  • Parafraza to cudza myśl powiedziana twoimi słowami. Źródło też podajesz.
  • Plagiat to przypisanie sobie cudzego tekstu lub pomysłu. To nieuczciwe i narusza prawo autorskie.
  • Przypis to dopisek u dołu strony albo na końcu pracy, oznaczony w tekście numerem. Podaje źródło cytatu albo wyjaśnienie.
  • Bibliografia to spis wszystkich źródeł na końcu pracy, ułożony alfabetycznie według nazwisk autorów.
  • Projekt (np. prezentacja o twoich zainteresowaniach) też kończysz slajdem ze źródłami.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Które pytanie najlepiej pomaga ocenić wiarygodność źródła?

    1. AKto jest autorem i czy zna się na temacie?
    2. BCzy tekst jest bardzo długi?
    3. CCzy strona ma ładne zdjęcia?
    4. DCzy wpis ma dużo polubień?
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Kto jest autorem i czy zna się na temacie? – Liczy się kompetencja autora, aktualność i potwierdzenie w innych źródłach.

  2. Czym jest cytat?

    1. AStreszczeniem cudzego tekstu
    2. BSpisem źródeł
    3. CDosłownym przytoczeniem cudzych słów w cudzysłowie, ze źródłem
    4. DWłasną opinią o tekście
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Dosłownym przytoczeniem cudzych słów w cudzysłowie, ze źródłem – Cytat oddaje słowa dokładnie, a cudzysłów pokazuje, gdzie się zaczynają i kończą.

  3. Jak oznaczyć pominięty fragment w cytacie?

    1. ANie trzeba tego oznaczać
    2. BPogrubieniem
    3. CWielokropkiem w nawiasie kwadratowym […]
    4. DGwiazdką na początku cytatu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wielokropkiem w nawiasie kwadratowym […] – Czytelnik musi wiedzieć, że cytat został skrócony.

  4. Czym jest plagiat?

    1. ACytatem z przypisem
    2. BBibliografią na końcu pracy
    3. CParafrazą ze wskazaniem źródła
    4. DPrzypisaniem sobie cudzego tekstu lub pomysłu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Przypisaniem sobie cudzego tekstu lub pomysłu – Plagiat narusza prawo autorskie i zasady uczciwości.

  5. Co to jest przypis?

    1. ATytuł pracy
    2. BOstatni akapit wypracowania
    3. CDopisek ze źródłem lub wyjaśnieniem, oznaczony w tekście numerem
    4. DSpis treści
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Dopisek ze źródłem lub wyjaśnieniem, oznaczony w tekście numerem – Przypis umieszcza się u dołu strony albo na końcu tekstu.

  6. Jak porządkuje się bibliografię?

    1. ALosowo
    2. BWedług kolejności otwierania stron
    3. CWedług długości tytułów
    4. DAlfabetycznie według nazwisk autorów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Alfabetycznie według nazwisk autorów – Alfabetyczny układ ułatwia odnalezienie źródła.

  7. Co trzeba podać przy źródle internetowym?

    1. ANic, bo internet jest wspólny
    2. BTylko datę dostępu
    3. CTylko nazwę wyszukiwarki
    4. DAutora, tytuł, adres strony i datę dostępu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Autora, tytuł, adres strony i datę dostępu – Strony się zmieniają, dlatego podaje się datę dostępu.

  8. Jak długo trwają w Polsce majątkowe prawa autorskie?

    1. ABez końca
    2. B25 lat po śmierci twórcy
    3. C70 lat po śmierci twórcy
    4. D10 lat od wydania
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 70 lat po śmierci twórcy – Potem utwór przechodzi do domeny publicznej.

Cały dział „Nauka o języku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 1

Język jako system znakówKomunikacja językowa i funkcje wypowiedziBłąd językowy a innowacja. Norma językowaEtyka i etykieta wypowiedziJęzyk w internecie i mody językoweSłownictwo wartościująceRozprawka i argumentacjaRetoryka i erystykaNotatka syntetyzująca, streszczenie i parafrazaDyskusja, przemówienie i argumenty pozamerytoryczneEsej, felieton, reportaż i interpretacja porównawczaStarożytność – cechy epokiBiblia – wiadomości ogólneKsięga RodzajuKsięga HiobaKsięga KoheletaPieśń nad PieśniamiKsięga Psalmów (Psalm 1 i 130)Apokalipsa św. JanaJan Parandowski – „Mitologia”Homer – „Iliada”Homer – „Odyseja”Sofokles – „Antygona”Liryka antyczna: Safona, Anakreont, TyrtajuszHoracy – wybrane pieśniFilozofia starożytnaPlaton – „Państwo” (mit jaskini)Arystoteles – „Poetyka”Średniowiecze – cechy epoki„Bogurodzica”„Lament świętokrzyski”„Legenda o świętym Aleksym”„Pieśń o Rolandzie”„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”Dante Alighieri – „Boska komedia”Sztuka średniowiecza: romanizm i gotykRenesans – cechy epokiJan Kochanowski – pieśni i fraszkiJan Kochanowski – „Treny”Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”Mikołaj Rej – „Żywot człowieka poczciwego”Andrzej Frycz Modrzewski – „O poprawie Rzeczypospolitej”Barok – cechy epokiPoezja metafizyczna: Sęp Szarzyński i NaborowskiJan Andrzej Morsztyn – poezja dworska i konceptyzmJan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” i sarmatyzmWilliam Szekspir – „Makbet”William Szekspir – „Hamlet”Oświecenie – cechy epokiIgnacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”Molier – „Skąpiec”Epoki literackieŚrodki stylistyczneLektury w klasie I: P, R i uzupełniające