Dwie drogi: sprawiedliwych i bezbożnych

Z czym porównani są bezbożni?

Z plewą rozwiewaną przez wiatr

Księga Psalmów (Psalm 1 i 130) | Język polski, klasa 1 LO

ogarniam.edu.pl · Język polski · Starożytnośćklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-polski/ksiega-psalmow-psalm-1-i-130/

Księga Psalmów (Psalm 1 i 130)

Przeczytasz psalmy jak wiersze: kto mówi, do kogo i jakimi obrazami, i zobaczysz, jak działa paralelizm.

1Czym jest Księga Psalmów

Zawiera 150 utworów. Tradycja przypisuje wiele z nich Dawidowi, ale całość nie jest dziełem jednego autora.
Rodzaje: pochwalne (hymny), błagalne, dziękczynne, pokutne i mądrościowe.
Najważniejsza cecha stylu to paralelizm: drugi wers powtarza, dopełnia albo przeciwstawia myśl pierwszego. Dzięki temu modlitwa ma rytm.

Psalm 1: dwie drogi życia i dwa obrazy (drzewo nad wodą i plewa).

2Psalm 1

Zestawia dwie drogi: sprawiedliwych i bezbożnych. To psalm mądrościowy.
Sprawiedliwy jest jak drzewo nad wodą: ma oparcie i wydaje owoce. Bezbożni są jak plewa, czyli lekkie odpadki po młóceniu, które wiatr rozwiewa. Obrazy przeciwstawiają trwałość i nietrwałość.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co zestawia Psalm 1?

3Psalm 130 (De profundis)

To modlitwa pokutna. De profundis znaczy „z głębokości”. Mówiący przyznaje się do winy i liczy na miłosierdzie.
Czeka na Boga mocniej niż strażnik na świt. Obraz pokazuje silną nadzieję.

4W kulturze polskiej

Psałterz Dawidów Kochanowskiego (1579) to parafraza psalmów, czyli twórcze przetworzenie przy zachowaniu treści. Dobrze znany jest też Psalm 23 (Pan jest moim pasterzem).

Zapamiętaj

Paralelizm to zestawienie dwóch wersów o podobnej budowie i myśli.

Uwaga na błąd

Czytanie psalmu jak historii. To wiersz-modlitwa: pytaj o podmiot, adresata, obrazy i funkcję paralelizmu.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest paralelizm?

✎Ściąga: Księga Psalmów (Psalm 1 i 130)

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Paralelizm to zestawienie dwóch wersów o podobnej budowie i myśli.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Ile utworów zawiera Księga Psalmów?
1. A150
2. B1000
3. C66
4. D12
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 150 – To zbiór 150 psalmów różnych autorów.
Czym jest paralelizm?
1. ARozbudowanym porównaniem
2. BPowtórzeniem tylko słowa „i”
3. CZestawieniem wersów o podobnej budowie i myśli
4. DZerwaniem konstrukcji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zestawieniem wersów o podobnej budowie i myśli – Drugi wers powtarza, dopełnia lub przeciwstawia pierwszy.
Co zestawia Psalm 1?
1. ADwa miasta
2. BDwóch braci
3. CDwie drogi: sprawiedliwych i bezbożnych
4. DDwa królestwa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Dwie drogi: sprawiedliwych i bezbożnych – To psalm mądrościowy o wyborze sposobu życia.
Z czym porównany jest sprawiedliwy w Psalmie 1?
1. AZ plewą
2. BZ lwem
3. CZ górą
4. DZ drzewem nad wodą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Z drzewem nad wodą – Drzewo ma oparcie i wydaje owoce.
Z czym porównani są bezbożni?
1. AZ gwiazdami
2. BZ drzewem nad wodą
3. CZe skałą
4. DZ plewą rozwiewaną przez wiatr
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Z plewą rozwiewaną przez wiatr – Plewa to lekkie odpadki, które wiatr łatwo rozwiewa.
Jakim rodzajem psalmu jest Psalm 130?
1. APochwalnym
2. BDziękczynnym
3. CWojennym
4. DPokutnym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Pokutnym – Mówiący przyznaje się do winy i prosi o miłosierdzie.
Co znaczy De profundis?
1. AZ głębokości
2. BNie wszystek umrę
3. CChwała na wysokości
4. DPan jest pasterzem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Z głębokości – To łacińskie początkowe słowa Psalmu 130.
Czym jest Psałterz Dawidów Kochanowskiego?
1. AZbiorem fraszek
2. BZbiorem trenów
3. CDramatem
4. DPoetycką parafrazą psalmów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Poetycką parafrazą psalmów – Poeta twórczo przetworzył psalmy, zachowując ich treść.

Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 1

Język jako system znaków Komunikacja językowa i funkcje wypowiedzi Błąd językowy a innowacja. Norma językowa Etyka i etykieta wypowiedzi Język w internecie i mody językowe Słownictwo wartościujące Rozprawka i argumentacja Retoryka i erystyka Notatka syntetyzująca, streszczenie i parafraza Dyskusja, przemówienie i argumenty pozamerytoryczne Źródła, cytat, przypis i bibliografia Esej, felieton, reportaż i interpretacja porównawcza Starożytność – cechy epoki Biblia – wiadomości ogólne Księga Rodzaju Księga Hioba Księga Koheleta Pieśń nad Pieśniami Apokalipsa św. Jana Jan Parandowski – „Mitologia”Homer – „Iliada”Homer – „Odyseja”Sofokles – „Antygona”Liryka antyczna: Safona, Anakreont, Tyrtajusz Horacy – wybrane pieśni Filozofia starożytna Platon – „Państwo” (mit jaskini)Arystoteles – „Poetyka”Średniowiecze – cechy epoki „Bogurodzica”„Lament świętokrzyski”„Legenda o świętym Aleksym”„Pieśń o Rolandzie”„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”Dante Alighieri – „Boska komedia”Sztuka średniowiecza: romanizm i gotyk Renesans – cechy epoki Jan Kochanowski – pieśni i fraszki Jan Kochanowski – „Treny”Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”Mikołaj Rej – „Żywot człowieka poczciwego”Andrzej Frycz Modrzewski – „O poprawie Rzeczypospolitej”Barok – cechy epoki Poezja metafizyczna: Sęp Szarzyński i Naborowski Jan Andrzej Morsztyn – poezja dworska i konceptyzm Jan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” i sarmatyzm William Szekspir – „Makbet”William Szekspir – „Hamlet”Oświecenie – cechy epoki Ignacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”Molier – „Skąpiec”Epoki literackie Środki stylistyczne Lektury w klasie I: P, R i uzupełniające